شعر و ادبیات ترکمنی

مرد و نامرد از نگاه مختومقلی

اولکامیز- مطلب زیر در واقع دو نوشته مرتبط به هم در باره مردانگی و ناجوانمردی است.  بخاطر کوتاه بودنش در کنار هم قرار دادیم. نوشته  اولی از ناصر توسلی و دومی از رشید نافعی است. نگاه مختومقلی در باره جوانمردان و ناجوانمردان روزگار را در این دو مطلب می خوانیم.

الف – مرد ییگیت مرد اردن اونر / نامارد آصلا مرد بولماز

قوردینگ گوزونده اود یانار / شاغال، تیلکی‌لر قورت بولماز

جوانی که صفت مردانگی دارد از مرد پهلوان زاده می‌شود و فرد نامرد نمیتواند این صفات را داشته باشد. همانطورکه آتش(مردانگی) در چشمان گرگ شعله ور می‌شود، شغال و روباه نمی توانند همچون گرگ باشند.

گرگ در اعتقادات تورکمنها ضامن بی مرگی و رهبر و منجی و نمادی از آزادی و آزادگی است و چنانچه رهبر تورکمن ها باید به مثابه یک گرگ شجاع، باهوش، محکم و قابل احترام باشد و این صفاتی است که خداوند به آنها بخشیده است. این اعتقادات به وضوع در منابع کهن نمایان است: “تانگری به آنها آنگونه قدرت داده که لشکریان نیای خاقانم مثل گرگ و دشمنان آنها مثل گوسفند شدند. سنگیاد کول تکین؛ سوی خاوران”

بنابراین مختومقلی شاعر ملی تورکمن‌ها در شعر فوق صفات مردانگی را در گرگ مشاهده می کند.

ب – نامارد کیمدیر، بیلر بۇلسانگ‌،

نه‌ دییسنگ‌ دییر: “باش‌ اۆستۆنه!‌”

آزمایئشئن قئلار بۇلسانگ، ‌

هیچ‌ تاپئلماز ایش‌ اۆستۆنده‌.(پئراغی)

ترجمه :

اگر از مختومقلی سوال کنید مشخصه مهم آدام نامرد چیست

آن است هر خواسته و تقاضایی ازش بکنید خواهد گفت به روی چشم!

اما روز موعود که برسد سر قول و قرارش  حاضر نشده و گم و گور خواهد شد!

مرد یئگیت مرد اردن اونار

نامارد آصئلها مرد بولماز

غوردینگ گوزینده اود یانار

شاغال ، تیلکی لار غورت بولماز (پئراغی)

ترجمه

نامردان روزگار عمرا نمی توانند با مردان راستین برابری کنند چون که این تمایز از بدو تولدشان مهر خورده است که جوان مردان ؛ زاده و تربیت یافته  مردان اصیل و شیر پاک  خوردگان می‌باشند.

هم چنان که شغال و روباه مثال حیوانات نامرد صفتان هم هیچ وقت در پلشتی :نفاق و آتش بیاری در معرکه به پای گرگ نخواهند رسید و در بازی نامردانه شان  رقیب گرگ  نخواهند شد….

www.ulkamiz.ir


نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا