درون زایی و برون گرایی در مدیریت بخش داشلی برون و چالشهای فرارو

پایگاه خبری اولکامیز – عبدالصمد امینی یکی از همراهان اولکامیز اهل قلم نوشت :
بخش داشلی برون با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص آن به جهت قرار داشتن در مرز بین دو کشور ایران و ترکمنستان با دارا بودن وسعت ۱/۶ استان گلستان و بافت جمعیتی بومی و ساکن یکدست ترکمن آن در کنار حضور سایر اقوام عشایر کوچ رو از استان گلستان و استانهای شمال شرقی به صورت فصلی و همچنین فعالیت اکثر قریب به اتفاق ساکنین در بخش کشاورزی و مشاغل وابسته در زیر بخش زراعت، دام و محدود باغداری و شیلات و عدم توسعه بخش خدمات به جهت جمعیت کم و پراکنده این بخش مرزی و همچنین سابقه فعالیت حدود ۳۰ ساله در بخش تجارت چمدانی و بازارچه مرزی و فقدان زیرساخت های لازم برای ایجاد و توسعه بخش صنعت (بغیر از پودر صدف) دارای موقعیت بسیار کمی برای جذب نیروهای بومی شاخص و مستعد برای مدیریت می باشد.

یکی از ظرفیت های اجتماعی بالقوه و مهم فراهم شده برای توسعه مدیریت جوامع محلی شورای اسلامی روستا می باشد. با رصد فعالیت های اجتماعی منطقه می توان به این نتیجه رسید که از دیدگاه اکثر فعالین اجتماعی منطقه، جایگاه شورای اسلامی تنها موقعیت برای جذب و بکارگیری از نیروهای مستعد فعالیت در عرصه های اجتماعی و سکوی پرتابی برای نیروهای مستعد مدیریت به جایگاه های بالاتر در شهرستان و شاید استان می باشد.

در بحث فرایند انتخابات شورای اسلامی در سطح بخش داشلی برون با دو پدیده متفاوت مواجه می باشیم :

۱- استقبال، حضور و اعلام نامزدی تعداد زیادی از افراد نامزد، گاهاً بصورت ائتلاف (محله ای، خویشاوندی و یا دارای برنامه)

۲- عدم استقبال و اعلام آمادگی تعدادی معدود افراد در حد رسیدن به حد نصاب رای گیری

در روستاهای گروه اول اگر شاخص محله و خویشاوندی باشد، باعث ایجاد اختلافات محله ای یا طایفه ای و اگر شاخص، برنامه ائتلاف ها برای توسعه و آبادانی روستا باشد در کنار ایجاد شور و شوق بین اهالی برای رای گیری، اگر مدیریت شده باشد باعث ایجاد انگیزه بین اعضای شوراء برای ارتقاء سطح نگرش و برنامه ریزی برای توسعه روستا و تضارب آراء باعث بروز خلاقیت و توسعه افق دید اعضاء شوراء و همچنین ائتلاف رقیب بعنوان ناظر بر تصمیمات و عملکرد اعضاء شوراء عمل خواهد کرد.

در روستاهای گروه دوم احتمال اینکه قبل از ثبت نام نامزدها نشستی بصورت ریش سفیدی برای انتخاب افرادی معدود برای ثبت نام و حمایت اکثریت از آنان صورت گرفته باشد که اگر بصورت آگاهانه و با در نظر گرفتن منفعت روستا صورت گرفته باشد، می تواند در راستای همگرایی روستا عمل کرده و حمایت قاطع از آنان را بدنبال داشته باشد و یا اینکه می تواند به دلیل استقبال کم افراد برای قبول و برعهده گرفتن مسئولیت مدیریت روستا باشد که نیاز است که دلایل مختلف آنرا بررسی کرده و از تداوم آن که می تواند باعث بروز سرخوردگی اجتماعی، کاهش انگیزه و قدرت تاثیر سرمایه های اجتماعی در مدیریت و بالندگی جوامع روستایی شود، جلوگیری گردد.

حال می توان راهکارهایی برای کاهش اثرات سوء این چالشها پیشنهاد کرد :

۱- معرفی جایگاه هایی به غیر از شورای اسلامی و در کنار شورای اسلامی برای جلب مشارکت کلیه فعالین اجتماعی جوامع روستایی در مدیریت روستا و ایجاد زمینه برای رشد و توسعه جوامع محلی و استفاده از خروجی آن، هم از نظر توسعه روستا و هم معرفی استعدادهای بالقوه مدیریتی.

۲- ایجاد و گسترش زیرساخت های مورد نیاز برای توسعه فعالیت در بخش خدماتی و بهاء دادن به فرهنگ و هنر در جهت ایجاد فرصتهای جدید اشتغال به غیر از مشاغل کشاورزی و مشاغل وابسته به آن.

۳- آموزش، توسعه دانش و مهارت افراد بومی مستعد و سرمایه دار بخش در زمینه تجارت و سرمایه گذاری برای استفاده از ظرفیت بالقوه گمرک و منطقه آزاد اینچه برون، در منطقه و یا با اعزام و ارتباط با سایر مناطق تجاری و ایجاد زمینه برای توزیع ثروت بین جوامع محلی و پیشگیری از شکاف طبقاتی.

۴- حضور و احساس مسئولیت بخشدار به عنوان نماینده و عالی ترین مقام سیاسی دولت در راستای ایجاد تحول در مدیریت سیاسی و اجتماعی بخشداری و در نتیجه شناسایی دقیق و هدایت ظرفیت ها و سرمایه های اجتماعی منطقه و استفاده بهینه از آنها برای شناسایی مشکلات و چالشهای اساسی منطقه و بکارگیری برای بهره گیری از پتانسل های منطقه برای حل مشکلات اقتصادی و اشتغال منطقه و ایجاد زمینه برای رشد و توسعه فرهنگی و اجتماعی این منطقه مرزی و محروم و در ادامه استفاده از ظرفیت ایجاد شده برای توسعه زیر ساخت های مورد نیاز بخش خدمات، تجارت و صنعت در این منطقه مرزی.

۵- آموزش مستمر اعضاء شورای اسلامی در جهت توسعه دانش اجتماعی و ایجاد زمینه برای گسترش تعامل و همفکری بین اعضاء شوراء و همچنین تعامل با فعالین اجتماعی روستا برای بهره مندی از مشارکت اهالی برای برنامه ریزی کوتاه مدت و بلندمدت و ایجاد یک افق و چشم انداز برای اهداف پیش رو و با شناسایی دقیق نقاط ضعف و قدرت روستا.

۶- آموزش و نظارت بیشتر بر نحوه فعالیت شرکتهای تعاونی فعال، نیمه فعال و راکد منطقه در راستای ایجاد تحول در مدیریت این بخش برای استفاده از ظرفیت های سرمایه ای، اعتبارات، معافیتها و امتیازات مغفول مانده و در نظر گرفته شده برای حمایت از شرکتهای تعاونی مختلف منطقه و استفاده از ظرفیت جذب نیروهای تحصیل کرده و ماهر و پرورش مدیران مستعد منطقه.

با در نظر گرفتن ۶ راهکار پیشنهادی که نظری شخصی با توجه به تجربیات ۲ دهه ای اینجانب می باشد و خالی از اشکال هم نخواهد، می توان نتیجه گرفت که با ۴ راهکار درون زا و ۲ راهکار برون گرا ( بخشداری و اداره تعاون ) برای زمینه سازی در جهت پرورش و استفاده از ظرفیت نیروهای مستعد منطقه برای مدیریت منطقه و شناسایی و بهره مندی بهتر از سرمایه های اجتماعی، مالی و منابع طبیعی منطقه برای رشد و توسعه متوازن این منطقه مرزی، اهمیت شناسایی، معرفی و استفاده از نیروهای مستعد بومی منطقه برای توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی این منطقه مرزی نمایان تر می شود.

جا دارد که افراد دلسوز و تجربه اندوخته منطقه با احساس مسئولیت بیشتر از قبل پای کار آمده و با شناخت نقاط قوت و ضعف خود در کنار مسئولین سیاسی و دولتی که به جهت عدم آشنایی کامل مسئولین که با روی کارآمدن دولتهای مختلف با برنامه ها و سیاستهای مختلف مدیریتی امکان تغییرات مقطعی و دوره ای وجود داشته و تسلط کامل بر امور توسط آنان تا حدودی غیرممکن خواهد بود، در راستای سر و سامان دادن به فعالیتهای اجتماعی منطقه کوشش نمایند.

اگر چنین شود می توان امیدوار شد که در آینده چشم انداز های بیشتری در افق دید فعالین اجتماعی و دوستداران فعالیت در این عرصه پرچالش گشوده شود و آنان فعالیت اجتماعی را محدود به عضویت در شورای اسلامی روستاها و بخش ندانسته و با شناسایی توانایی ها و قابلیت های خود در عرصه های مختلف اجتماعی فعالیت نموده و در صورت عدم اقبال در انتخابات شوراهای اسلامی روستا و بخش، تصور ترد شدن و عقب ماندن از قافله نداشته باشند.

و اما لازمه اساسی و مهم برای دستیابی به شرایط ایده آل فعالیت های اجتماعی موثر برای پیشرفت و توسعه یابی منطقه، خودشناسی فعالین اجتماعی و آشنایی کامل به مشکلات اساسی و ظرفیت های محیط فعالیت، پرهیز از اهمیت به موضوعات غیر ضروری و بی فایده و اولویت دادن به امور عام المنفعه و دوری کردن آنها از دیدگاه های فردگرایانه و تعصبات بی مورد و احترام به دیگران و داشتن دانش و تجربه مفید و قدرت چانه زنی در عرصه های مختلف فعالیت اجتماعی می باشد که اگر در شناخت اولویت ها دچار اشتباه شده و دچار روزمرگی و یا در راه اظهاروجود و خودنمایی وارد شوند، هم دیر یا زود خود دچار مشکل خواهند شد و از طرف دیگر باعث بروز خسارت جبران ناپذیر برای جامعه خواهند شد.

خدایا چنان کن سرانجام کار / که تو خشنود باشی و ما رستگار

www.ulkamiz.ir