چند سئوال برقی !
پایگاه خبری اولکامیز- فرشید آق آتابای : اختراع برق همواره در نظرات معتبرترین افراد و مراجع علمی بعنوان یکی از مهمترین دستاوردهای بشری طبقه بندی میشود :در ردیف موارد بسیار متحول کننده ای همچون آتش،چرخ،تفنگ،پول،اتوموبیل و کامپیوتر و اینترنت.در واقع تمدن امروز ما برپایه چنین مواردی استوار و پویا شده و زندگی ما بقدری با آنها پیوند یافته که نمیتوان فعلا جایگزینی برای کلیدی ترینشان ؛بعنوان مثال برق در نظر گرفت .
برق هم مثل هر کالای دیگری سه مرحله تولید و توزیع و مصرف دارد و اگر مشکلی هست باید ببینیم کجاست و چه جوری میشه برطرفش کرد ؟
در فاز تولید و حتی قبل از رسیدن به این مرحله در کشور ما چند مساله عجیب ولی مهم و تاثیر گذار داریم .خودکفایی و استقلال سالیان متمادی به طرز نادرستی به گونه ای تعریف و مدیریت شده که هم اکنون خود بعنوان ناقض این دو نمایان شده است .اگر ما واقعا خواستار رسیدن به خودکفایی بودیم چرا در فاز تولید تلاش بیشتری نکردیم؟آیا این وضعیت واقعا اسفبار به استقلال ما آسیب می رساند یا تقویتش میکند؟
نگاه نادرست و غیرعلمی و غیرکاربردی و ناکارآمد به چنین مقولاتی را چه کسانی و با چه نیاتی و چگونه فراگیر کردند و آیا اکنون پاسخگو هستند ؟
سوای این مسائل واقعا لاینحل در کشور ما ،برای تولید برق بعد از قصد و اراده و تصمیم و تصویب و برنامه ریزی ؛سرمایه گذاری لازم است .سرمایه گذاری بخش خصوصی یا سرمایه گذار خارجی تقریبا منتفی است چراکه مجموعه قوانین ما و شرایط سیاسی حاکم بر کشورمان در کنار روابط بین المللی پرتنش اجازه نمیدهد که کسی چنین خطراتی را به جان خودش و سرمایه اش بیندازد.
پس میماند سرمایه گذاری ملی که سالهای بسیار مغفول مانده .الان که نه زمان و نه پولش را داریم که برای برون رفت از این کمبود در تولید برق سرمایه گذاری کنیم اما معلوم هم نیست چرا دولت های متعدد که از قضا پولهای بسیار هنگفتی هم از قبل فروش و قیمت بالای نفت گاها در اختیار داشتند چرا این کار را نکردند؟
با توجه به اقلیم خشک و کم آبی شدید کشورمان بهترین گزینه تولید برق در سطح وسیع از پانل های خورشیدی و یا نیروگاه های گازی است که هر دو به وفور در دسترس است .
اما حتی به فرض تامین مالی پروژه ها احتمالا در افق نزدیک امکان پذیر نخواهند بود چرا که معلوم نیست تکنولوژی و تاسیسات زیربنایی انجام آن را داشته باشیم ولی چرا ؟ بماند.
در مرحله توزیع هم همان مشکل سابق به نحو دیگری بروز پیدا میکند .مسوولیت سالها بهره برداری صرف و عدم سرمایه گذاری در تعویض قطعات و ارتقای کیفیت و نوسازی خطوط انتقال و تبدیل و توزیع برق بر عهده چه کسانی است ؟
و بالاخره فاز نهایی مصرف است که میتواند مفری برای رهایی از این کلاف سردرگم باشد .وقتیکه امکان افزایش تولید نباشد و حتی نتوان در بازه زمانی کوتاه چاره ای برای هدررفت خطوط انتقال و توزیع هم اندیشید هیچ راهی جز مدیریت مصرف باقی نمیماند. اینکه مدام فریاد بزنیم که مصرف ما به نسبت پارسال فلان مقدار افزایش داشته است چه چیزی را حل می کند؟مگر قرار است همه مملکت در جا بزند ؟آیا نباید ببینیم این افزایش مصرف در کجاها بوده ؟آیا این قضیه نیاز به بررسی دقیق و آماری و بعد مدیریت کردنش ندارد؟
چیزی که بدیهی است اینکه :خب هر سال مصرف خانگی احتمالا افزایش خواهد داشت چرا که خانه های بیشتری ساخته میشوند و امکانات جدید و سطح رفاهی بالاتر خودبخود باعث مصرف بیشتر برق خانگی خواهد شد و فعلا تمرکز روابط عمومی ها و رسانه ها براینست که مردم را مجاب کنند که هر چه بیشتر صرفه جویی کنند و لوازم اضافی را خاموش کنند و از مصرف بی رویه و غیرضروری بپرهیزند و به انحاءمختلف کاری کنند که برق موجود به همه برسد و به گونه ای مصرف را مدیریت کنند .اما این کار تا کی و تا چه حدی جوابگو خواهد بود؟و بعدش ؟
سوی دیگر مصرف کارخانجات تولیدی ،انبوهی از بنگاه های اقتصادی خدماتی و ادارات و اماکن عمومی است .خنده دار و تعجب آور نیست که از سویی دائما خواهان افزایش تولید و رونق کار و کاهش بیکاری باشیم و از دیگر سو فریاد افزایش مصرف و هشدار سردهیم؟
میزان نامتعارف بنگاه های خرد و فروشگاه ها در مقایسه با استاندارد های جهانی که تا همینجا هم بار تامین معاش و شغل بسیاری از خانواده ها را به دوش کشیده به نظر شما علیرغم گستردگی و کثرت آن آیا تحمل تعطیلی بیشتر و طولانیتری را خواهد داشت ؟
دستگاه عریض و طویل و بسیار بزرگ و گسترده دولت و شبه دولتی ها شایسته است که با افزایش بهره وری و اخذ تدابیری همچون دورکاری یا کاهش ساعات کاری بیشترین سهم را در این کارزار داشته باشند ،اینطور نیست؟
هزینه های جانبی قطع برق در تمام بخش ها بسیار گزاف و کمرشکن خواهد بود اما تا حدودی قابل جبران . اما زیانهای خاموشی جاده ها و خیابانها و تاسیسات زیربنایی و ادارات کلیدی و اماکن استراتژیک گاها غیرقابل جبران خواهد بود و اصلا معلوم نیست که دست اندرکاران نیم نگاهی به اینگونه مسایل هم دارند یا خیر؟
جدا از اینکه چگونه به این مرحله رسیدیم و چرا ،مساله اساسی عبور از این بحران است .آحاد مردم و فرد فرد ایرانیان به نوبه خود بایسته است که در این بحران ملی تا حد امکان هر چه در توان دارند دریغ نکنند. اما ما مردم واقعا تا چه حد میتوانیم موثر باشیم ؟میزان برقی که با نهایت صرفه جویی و خاموشی نصف کل اموراتمان صرفه جویی میشود کرد چه قدر است ؟و قرار است به چه قیمتی از این بلبشو عبور کنیم ؟
برای ایجاد همدلی بیشتر میان آحاد ملت در این شرایط انتظار میرود مدیران دولتی هم از مردم دلجویی کنند و بخاطر کمبود ها و کم کاری گاهی عذر خواهی بکنند و کمی هم شفاف سازی !
آیا هنوز هم ما در حال صادرات برق هستیم ؟آیا رمز ارزها معضل بزرگ برق امسال هستند؟چرا واقعا یکبار برای همیشه قوانین و مقررات را اصلاح نمیکنیم تا سرمایه گذار با خیال آسوده در تولید برق ورود پیدا کند ؟چه برنامه هایی برای سالهای پیش رو داریم سالهایی گرمتر ،خشک تر و البته با مصرف باز هم بیشتر ؟
برق خاموش شده و شارژ گوشی من هم تا ساعات آینده باید مدیریت بشه تا خاموش نشه !
فکر کردن و طرح سوالات بیشمار غیر از گرم کردن کله آدم تو این گرما امیدوارم تلنگری به هممون باشه. احتمالا با خنک تر شدن هوا اوضاع کمی بهتر میشه ولی حتی اگه گاز در زمستان معضل روز نشه حتم دارم حالا حالاها با کمبود آب دست و پنجه نرم خواهیم کرد .تا مادامیکه دولت ها راهکارهایی بنیادین برای این امور طرح ریزی و اجرا نکنند حال و روز اکثر مردم همین خواهد بود .مگر نه اینکه اقلیت برخوردار همین الان هم به لطف ژنراتور ها و مولدهای قوی برق و مخازن سوخت و منبع های عظیم آب خیلی راحت دارند به زندگیشان میرسند؟!
فعلا من برم بادبزن پلاستیکی دستی بخرم تا اونم تموم نشده بعد که خنک تر شدم به سبک و سیاق و اصالت شرقیم بشینم برا کل دنیا نسخه بپیچم…!
www.ulkamiz.ir
