پایگاه خبری اولکامیز- دبیرخانه همایش ادبی شاعر شهیر مختومقلی فراغی تقدیم می نماید:
🌹 اعطای دیپلم افتخار خادم مختومقلی فراغی
۷. استاد ولی محمد خوجه:
نسخه پژوه، و دارای کتابخانه خصوصی نسخ خطی در گنبدکاووس، کاشف نسخه ی خطی ارزشمند دده قورقوت(نسخه ترکمنصحرا)، دارنده ی قدیمی ترین نسخ خطی دیوان اشعار مختومقلی فراغی.
بیوگرافی
عبداللطیف ایزدی، مدیر سایت اولکامیز اخیرا بیوگرافی استاد خوجه را ارائه داده که به اختصار ذکر می گردد :
🌲تولد
در سال ۱۳۲۸ هجری شمسی در خانواده ای مذهبی و متدین در چای بویی گنبد چشم به جهان گشود. محله ای قدیمی که در نزدیکی شهر تاریخی جرجان قرار دارد. پدرش عالم دینی و از روحانیون برجسته منطقه بود. در ۷ سالگی به مکتب رفت. دوره ابتدایی را در دبستان سینا خواند . سپس به مدت ۴ الی ۵ سال در حوزه علمیه نعمانیه گنبد تلمذ کرد. وی کنجکاو و پرسشگر بود.
-حج
ولی محمد که خاستگاه مذهبی داشت. به خواست پدر در سال ۱۳۵۱ به زیارت بیت الله عزیمت نمود. با کاروان صفا آخوند صیادی به اتفاق خلیل صیادی ، آخوند عابدی کر، غفور آخوند وی در کل شش بار توفیق حج تمتع وعمره را یافته است.
زیارت
مردی متدین و معتقد به آداب و مبادی شریعت می باشد، علی الخصوص انس و علاقه خاصی به زیارت قبور امامان ، اولیا ، عارفان ، شاعران ، بزرگان دین، شعر، ادبیات و عرفان داشت به همین سبب با شور و شوق به زیارت اماکن زیارتی مختلف از جمله ترکستان شتافت. بر شهیدان دهلی بابا سنگ قبر گذاشت. به زیارت مزار قورقوت آتا رفت.به زیارات آرامگاه پیران طریقت در خیوه و بخارا نائل امد. برای زیارت به شام شریف رفت و مادر و همسرش را نیز با خود برد.
وی به قصد سیر و سیاحت ، تحصیل و تجارت و تحقیق و پژوهش به بیش از ۲۵ کشور جهان سفر کرد و بیراه نیست که استاد عبدالرحمن آخوند تنگلی طانا فقیه عالیقدر ترکمن، چندی پیش در دیداری که با حاج ولی محمد خوجه داشت او را مارکوپولوی ترکمن نامید.
بورسیه
اواخر سال ۵۲ اقبال به ولی محمد رو نمود و اتفاق علمی جالبی برای ولی محمد رخ داد و آن این بود که توسط وزارت صنایع ایران برای ادامه تحصیل به دانمارک بورسیه شد. دانشجوی جوان ترکمن در منزل نویسنده معروف جهان هانس کریستین آندرسن اقامت گزید. مهندس جوان در آن کشور غریب ولی توسعه یافته در رشته مهندسی الکترونیک برق تحصیل نمود. در سال ۵۶ موفق به اخذ دوره کارشناسی شد و به ایران بازگشت و به استخدام وزارت صنایع در آمد.
جبهه
در اوایل انقلاب شهریور سال ۱۳۵۸در جنگ تحمیلی مشارکت نمود.
اختراع
چند صباحی بعنوان مهندس ناظر کارخانجات تولیدی لباس فعالیت کرد. در زمان جنگ دو اختراع جدید را به نام خود ثبت کرد : پایه ضد هوایی و همچنین در کارخانه پارچه بافی دستگاهی اختراع کرد و جایزه و لوح تقدیر گرفت. لوح تقدیر و جوایز را به پدرش تقدیم نمود. پدر با دیدن لوح تقدیر شادمان شد و دعای خیر کرد.
توصیه های پدر
در یکی از آن روزهای فراموش نشدنی پدرش خطاب به او گفت: فرزندم ، پیر و فرتوت شدم آفتاب عمرم به لب بام رسیده است انتظار داشتم که در کسوت روحانیت به جامعه خدمت کنی ولی خواست و تقدیر خداوند این نبود، حالا از شما خواسته هایی دارم که برای ادای آنها با جان و دل بکوشید:
کتابخانه ای دایر کنید.
کتاب های قدیمی ترکمنی را جمع آوری کنید.
کتابهایی که یافتید بلافاصله تکثیر کنید.
کتاب های قدیمی فراموش شده را احیاء کنید.
به زیارت جد بزرگوارت حاتم آخوند و عالم بزرگ ترکمن دده قورت بروید.
وفات پدر
عبدی جان آخوند خوجه که عمری در راه دین و تربیت طلاب علوم دینی کوشیده بود سال ۱۳۸۱ آفتاب عمرش غروب کرد و فرزندش را تنها گذاشت.
زیارت حاتم ایشان
از حسب اتفاق در آن سالها تعدادی از قزاق ها به قزاقستان مهاجرت کردند. یکی از شاگردان پدر که اهل بندرترکمن بود و قارجو بای آخوند نام داشت برای دیدن فرزندش به قزاقستان رفت و زمان برگشت خبرهای تازه ای از حاتم ایشان آورد. چند سال گذشت تا اینکه ولی محمد به دعوت دوستان قزاقش به کشور قزاقستان رفت در شهر آق تاو به زیارت آرامگاه حاتم ایشان شتافت تا وصیت پدر را به جای آورد. ارزش معنوی صاحب مقبره را معرفی کرد. در جوار مزار ضیافتی برپا کرد صدقه داد و فاتحه ای خواند. تصمیم گرفت تا زندگی نامه حاتم ایشان را به زبان فارسی بنویسد که دومین کتابش بود. کتاب حاتم ایشان مورد استقبال علاقمندان قرار گرفت و حتی به زبان قزاقستان ترجمه شد.
🌲آرامگاه دده قورقوت
ولی محمد تا آن زمان نام دده قورقوت را نشنیده بود. از پدر در این باره سئوال کرد. پدرش گفت دده قورقوت در ادبیات ترک، بی همتا و بی نهایت است. هیچ کس به حد و اندازه دده قورقوت نرسیده و در آینده هم نخواهد رسید. ولی قبل از دده قورقوت به زیارت جدم حاتم ایشان برو که آرامگاهش در شهر آق تاو قزاقستان است. سال ۲۰۱۱ میلادی برای زیارت مزار دده قورقوت به ترکستان رفت. از وضعیت نامناسب آرامگاه متاثر شد. پدرش گفت.
تهیه و تدوین : دکتر ارازمحمد سارلی
www.ulkamiz.ir
–
