پهلوی؛نسخهای منسوخ در تاریخ سیاسی ترکمنصحرا(قسمت سوم)
پایگاه خبری اولکامیز –
ج)صحرا زیر یوغ چکمهپوشان:
پس از فصل خزان سال ۱۹۲۵(۱۳۰۴ه.ش) و یورش ارتش پهلوی به صحرای ترکمن،حکومت نظامی اعلام و اداره منطقه توسط ارتش برقرار شد؛در ادامه سرکوب خونین پاییز، چکمهپوشان پهلوی شروع به غصب زمین و تاراج اموال مردم منطقه برآمدند؛
اینچنین شد که براساس اسناد موجود در سازمان قضایی و ثبتی ایران،حدود ۷۵درصد از بهترین زمینهای ترکمنصحرا، رودها و مراتع بنام شاه،خاندان، ارتشیان و نورچشمیهای دربار درآمد و نظام قرون وسطایی «فئودالیسم» هرچه رادیکالتر بر مردمان صحرا تحمیل شد،
رضاخان در سفرنامه خود در مورد ترکمنصحرا مینویسد:
«اراضی”خوزستان” در جنوب ایران، و ”صحرای ترکمان” در شمال، از لحاظ زراعت و فلاحت قابل وصف نیست. حقیقتاً سعادتمند است آن مملکتی، که در شمال و جنوب خود دارای این قسم اراضی باشد. نباتاتی که در این صحرا میروید، مثال پنبه، اصلا قابل شباهت به پنبه سایر نقاط ایران نیست، وگاهی ارتفاع و نمو آن تعجب آور میگردد. کاملا مورد خواهد داشت که ”خوزستان” و این صحرا را، به ”مصر” ثانی و ثالث موسوم نمائیم. این دو نقطه از آن نقاطی است که باید مورد توجه کامل قرار دهم، زیرا محصول این دو نقطه، نه تنها احتیاجات اهالی ایران را، از حیث آذوقه و مواد اولیه بهحد اعلی رفع خواهد کرد، بلکه اضافات آن، در ضمن صادرات یک مبلغی را تشکیل خواهد داد که ممکن است اسم آنرا سرمایه مملکتی گذارد»
رضاخان پس از ترک پالان(محل تولد) و در هنگامه کار در اصطبل سفارتخانهها و استخدام در ارتش آهی در بساط نداشت؛در طول ۱۶ سال سلطنت ۱/۵ میلیون هکتار زمین ۲۲۰۰ روستا تصاحب کرده؛چیزی حدود ۲۰ برابر کشور بحرین!
تمامی املاک مغصوبه من جمله زمینهای اجدادی ترکمنها در زمان تبعید رضاشاه به جزیره موریس طی هبهنامهای به پسرش محمدرضاپهلوی واگذار گردید؛
پس از شهریور ۱۳۲۰ سیاست غصب زمین با همکاری ژاندارمری و ساواک همچنان ادامه داشت این بار اشرفها،شمسها،فاطمهها،شاهپورها،دیباها و گارد سلطنتی و دیگر وابستگان بعنوان قدرت جدید به منطقه راه یافتند،
دکتر منصور گرگانی،وکیل طایفه داز در کتاب خود،«مسئله زمین در صحرای ترکمن» در مورد سیاست پهلوی دوم در مورد ترکمنصحرا چنین میگوید:
«کودتای نافرجام ۲۵ مرداد ۱۳۳۲ ، و فرار شاه به خارج از کشور،بهشاه آموخته بود که بالاخره روزی بایستی ایران را برای همیشه ترک کند وبهتر اینست که سرمایه گذاری هائی ، در خارج بنماید برای اجرای اینبرنامه ، ۱۶۳۷۵۰۰ هکتار زمینهای صحرای ترکمن رقم چشم گیری بود.و چنانچه بهاء این اراضی مغصوبه،جمع آوری میشد،میتوانست نیاز شاهرا در مورد سرمایه گذاری در معادن ،بانکها ، شرکتهای بیمه،شرکتهای حمل و نقل نفت ، شرکت های کشتیرانی و تراموا و سابوی ارضاء نماید.بهمین جهت متصدیان راه آهن گرگان – تهران،در سالهای ۳۷-۴۱ شاهد بودند که هر شب یک کوپه قطار مسافربری در بست در اختیار تحویلداراناملاک پهلوی قرار می گرفت تا بمعیت کادرهای امنیتی چمدان های پر از پولرا به تهران حمل کنند. در این سالها نمی خواستند که پول از طریق بانکها به تهران حواله شود. راه آهن وسیله مطمئن تری بود. در این سالها،مردم دست اندر کار می دیدند که مهندس رهبر رئیس املاک وقت،مامورین وصول را تحت فشار قرار میداد،که هر چه بیشتر پول دریافت کنید ، زیراسر رسید ” نفتکش های مورد معامله بنیاد پهلوی فرا رسیده است.شاه شخصا فروش اراضی صحرای ترکمن را زیر نظر داشت.هرحوالهای که صادر میشد،پس از تائید شاه، و صدور امریه،تحت عنوانشرفصدور ( که پاسخی بود به”شرفعرضی ) مورد معامله قرار میگرفت».
مردم ترکمنصحرا هزاران سال است در کرانه گرگانرود و اترک با سیستم عشیرتی زندگی میکردند،زمین برای ترکمن بحث حیات و ممات است و در «تؤره»(قانون نانوشته)ترکمنی از قداست بالایی برخوردار است،
قبل از یورش پهلوی،مالکیت مردم ترکمنصحرا به زمین و مراتع نه بصورت ارباب-رعیتی که مالکیتی مشاع و جمعی داشته و با «یورت» هر طایفه با حدود و ثغور مشخص مجزا میگشت؛
برآیند این گفتار اینست که هیچگونه سندی در گذشته دال بر مالکیت پهلوی و خاندانشان در ترکمنصحرا وجود نداشته و هرگونه مالکیتی بنام ایشان برخلاف قوانین آن زمان، تماما غاصبانه بوده است
رژیم پهلوی با زیر پا گذاشتن «حق مالکیت» و حقوق شهروندی مردم ترکمنصحرا برگ سیاه دیگر از خود بجا گذاشت و مردم منطقه همچنان تا به امروز با کهنه داستان زمین و مسائل حقوقی آن دست و پنجه نرم میکنند
✍آتلان بیات داشلی برون_گنبدقابوس
www.ulkamiz.ir
