خاموشی بانوی شاعر ترکمن ؛ طواق خدمتگذار

پایگاه خبری اولکامیز – طواق بی بی خدمتگذار غروب سه شنبه ۱۳ خرداد به علت بیماری در ۵۶ سالگی در یکی از بیمارستان های مشهد  جان به جانان بخشید. مسلمین شامگاه چهارشنبه ساعت ۸ بر پیکر او نماز خواندند و در روستایش تدفین شد.

جمعه ۱۶ مرداد سومین روز وفات جمعی از اعضای بنیاد مختومقلی گنبد و انجمن چیحون در مراسم آن مرحوم شرکت کردند.

پس از عبور از روستای چای قوشان بزرگ از جاده اصلی به سمت راست پیچیدیم و پس از گذشت چای قوشان کوچک که به گفته استاد نیازی ساعی زادگاه نویسنده معاصر نورقلیچ فداکار می باشد به روستای مجاور رسیدیم از آن نیز گذشته و از نزدیک روستای خواجه بر گذشته به سمت گرکز حرکت کردیم. ابتدای روستا  تابلوی بزرگ جلوه آرایی می کرد که در آن تصویر بزرگ مختومقلی فراغی نقش بسته و این بیت نوشته شده بود:

سورانلاره آیدینگ بو غریب آدیمیز

اصلی گرکز یوردی اترک آدی مختومقلی دور

در بدو ورود به روستا از امیرعلی که سوار بر موتور سیکلت  پرسیدیم آیا طواق خدمتگذار را می شناسد در پاسخ گفت بله  مادرم می گفت شاعر بود. وی که دانش آموز کلاس پنجم بود راهنمای ما  شد و به مکان مراسم هدایت نمود.

خیایان های روستای گرکز پردرخت و زیبا بود. خیابان ها و کوچه های گرکز نام های زیبا و بامسما داشتند : مختومقلی فراغی،  دولت محمد آزادی ، عندلیب، ماتاجی، ذلیلی، یاپراق و . . .

مراسم  فاتحه در بومگردی دایان برگزار می شد. آن مرحوم خانه قدیمی خود را به بومگردی تبدیل کرده بود.

برخلاف رسم غالب ترکمن ها در این روستا چادر برپا نبود و مراسم در خانه برگزار می شد. مردان در آشاق اوی و زنان در یوقاری اوی می نشستند.

همسر و برادر و  چند تن از خویشاوندانش در محل عزا نشسته بودند. آخوند و ملایی نبود یکی از مردان قرآن می خواند. و نیاری ساعی هم دعا می کرد.

پس از عرض تسلیت باب صحبت را باز کردم و گفتم ما از طرف انجمن جیحون و بنیاد مختومقلی  آمدیم دوستان را  یکایک معرفی کردم استاد عبدالرحیم نیازی ساعی رئیس بنیاد مختومقلی گنبد ، فرهاد قاضی مدیر اجرایی انجمن جیحون، حاجی مرد آق عضو انجمن جیحون و حبیب نیاری ساعی عضور بنیاد مختومقلی و خودم لطیف ایزدی عضو جیحون و مدیر موسسه ترکمن دیار.

دو نفر از همراهان ما خانم بودند که در اتاق زنان نشستند: خانم مختوم نژاد و خانم قاضی

در این مراسم عبدالرحیم نیاری ساعی گفت: خانم طواق خدمتگزار در دهه هفتاد و هشتاد به جلسات انجمن میراث و بنیاد مختومقلی می آمد و شعر می خواند. او بانوی شعر و ادبیات بود که با آثار ادبی ش به جامعه خدمت کرد. آخرین بار آن مرحوم را در مراسم بزرگداشت مختومقلی در آق آباد دیدیم که اشعارش را به خوبی قرائت کرد.

وی به مهندش پژمان اعلام کرد که بنیاد مختومقلی برای چاپ کتاب شعر طواق خدمتگذار مشارکت می کند.

مهندس پژمان نیز گفت دفتر شعر همسرم توسط رحمان قلی توماج ویرایش شده است.

فرهاد قاضی اظهار داشت: خانم خدمتگزار شاعری خلاق بود. او در جلسات انجمن میرزاث و بعدها در نشست های جیحون چند باری شرکت می کرد.

حاجی مراد آق گفت اشعار خدمتگذار به سبک کلاسیک و جدید سروده شده است او در سرودن شعر استعداد خوبی داشت قبل از ازدواج در عرصه ادبیات فعال بود ولی بعد از آن فروکش کرد.

حبیت نیازی سعی وی را از معدود شاعران بانوی ترکمن صحرا دانست که اشعارش علاقمندان خاص خود را داشت . او گفت بیشتر شاعران ترکمن از جنس مرد هستند و ساعران زن کم تعداد هستند محدود می باشند که یکی از برجسته های آن خانم خدمتگزار است

آقای برزین دهیار روستا گفت: روستای گرکر خاستگاه تنی چند از شخصیت های فرهنگی ادبی موسیقی ترکمن صحرا است از جمله آنها می توان به  شخصیتهای حال حاضر خلیفه اشورگلدی گرکزی خواننده موسیقی، بخشی یونس برزین فرزند خلیفه مرحوم حاجی گلدی گرکزی،  استاد عطا نظر برزین محقق ونویسنده چاری خان برزین محقق ، طویلی کاوه خواننده فرزند مرحوم خلیفه محمدکاوه و ازدرگذشتگان شاعرانی مثل مرحوم ارازمحمد اردا و سلطان مراد سهراب وخواننده وشاعرمرحوم خلیفه دینی گرکزی رامیشه نام برد

باخشی دینی گرکزی، باخشی عاشور گلدی گرکری ، حاجی گلدی گرکزی، استاد عطانظر برزین ، چاری بززین ، طویلی کاوه نام برد.

وی افزود: پدرش مرحوم بایرام بردی خدمتگذار و مادرش خانم ارازگل خدمتگذار نام دارند. آن مرحوم دو فرزند دارد. فرزند پسرش دایان و دخترش دردانه نام دارند. نام شوهرش احد پژمان هست. انشاء اله در آینده مراسمی به یاد طواق خدمتگذار برگزار خواهیم کرد.

فریده مختوم نژاد بانوی شاعر گنبدی گفت: من بیش از دو دهه با مرحوم طواق خدمتگذار دوست بودم و مراوده داشتم. او یکی از الگوی های من در شعر و ادبیات بود. مختوم نژاد با سوز و گذار شعری از طواق خدمتگذار قرائت کرد:

« یۇل‌لار یاغتئ‌دأل
بۇلوت‌لار غارا پرده یالئ
یئلدئزلانگ آق نورون یره برمه‌یأر
گؤیأکی آسمانام یری گؤرمه‌یأر

گؤزلر گؤزی گؤره‌‌نۇق
یۆزلر یۆزی گؤره‌نۇق
دئم‌دئرئسلئق حأکیم‌دی بو یرینگ
چئقانۇق سس، چئقانۇق سس

یۇق، یۇق
دورونگ
دینگه، یکه‌جه سس گلیأر بو یردن
شئغ، شئغ، شئغ
سارئ یاپراق‌لارئنگ باسئپ اۆستۆندن
هانها باریار أدیم‌لر
نیرأگ باریار آدام‌لار؟  »

گفتنی است روستای گرکز با جمعیتی حدود دو هزار از توایع شهرستان کلاله می باشد که با کلاله ۱۷ کیلومتر فاصله دارد و در ۳۲ کیلومتری  شرق شهر گنبد قرار دارد.

لطیف ایزدی