پایگاه خبری اولکامیز- در زمانه ای که تورم و گرانی بیداد می کند و زندگی بر مردم سخت تر شده است برنامه های موسیقی به بهانه های مختلف در مجالس و مراسم ها، هوایی تازه و مجالی برای تزریق شادی و امید است که باید آن را مغتنم شمرد.
شامگاه سه شنبه سی و یک شهریور خیابان جهان آرای گنبد سرشار از شادی و سرور بود. قرجه طیار نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی میزبان میهمانان پرتعدادی که در مراسم کارت نویسی برادرش ( حلیم طیاز ) شرکت کرده و به استماع موسیقی سنتی نشسته بودند.
هوا خنک و پاییزی بود. ساعتی پس از ضیافت شام برنامه موسیقی آغاز شد و تا نیمه های شب ادامه داشت. آن شب در جهان آرا مراسمی برگزار شد که از ابعاد مختلف قابل توجه بود. در این باره ذکر چند نکته خالی از لطف نیست:
یک. برنامه کارت نویسی حلیم طیار گل سر سبد محلس آن هم ۱۰ روز قبل از روز عروسی، تازه آغاز ماجرا بود و برنامه های دیگر قرار است در روزهای آینده اجرا شود. به گفته قرجه طیار شخصیت سیاسی نام آشنای ترکمن همه مردم، شهروندان و مشتاقان فرهنگ و هنر و ادبیات به این برنامه ها دعوت هستند:
سه شنبه ۷ مهر کنسرت باخشی ارازمحمد شیرمحمدلی در فلکه سه گوش ، محله خالد نبی
چهارشنبه ۸ مهر کنسرت باخشی منات آهنگری در فلکه سه گوش محله خالد نبی
پنج شنبه ۹ مهر کنسرت عاشور ایگدری در خیابان جهان آرا
جمعه ۱۰ مهر مراسم کجاوه و پذیرایی شام از میهمانان در تالار پایدار حبیب کوزه لی
دو. تعدد باخشی ها در آن شب، مراسم کارت نویسی حلیم طیار را به جشنواره موسیقی ترکمنی تبدیل کرده بود. رویدادی که با دیگر کارت نویسی هایی که دیده بودم فرق داشت. در این مراسم چندین خواننده موسیقی سنتی ترکمنی قطعات باشکوه ترکمنی خواندند و لحظات خاطره انگیزی را به یادگار گذاشتند.
بی شک خواننده جوان بحنوردی، باخشی عرفان شاهد جو، ستاره آن شب بود. او که با مهارت چنگ بر دوتار می زد با لحن و صدای دلنشین خود دوستداران موسیقی را به وجد آورد و بارها تشویق شد.
این هنرمند حلاق بیش از ۱۲ آواز ترکمنی را با تسلط تمام به مشتاقان موسیقی تقدیم کرد و همگان را متحیر و شگفت زده ساخت که چگونه یک غیر ترکمن آوازهای سخت ترکمنی را در سطحی عالی می خواند؟
وی را دو جوان دیگر، میثم شاعری هنرمند گنبدی در دوتار و اسحاق شیری هنرمند کلاله ای در کمانچه همراهی میکردند و البته آنها سه هماهنگی کافی داشتند.
اجرای عرفان باخشی مورد اسقتبال حاضرین قرار گرفت به گونه ای که آنها در برخی از ترانه ها مانند، یالان دنیا ، هارایم دوندی، بیلمز، آقجا یاریم با ایشان همخوانی داشتند.
او گاهی سه قطعه ( شیرادماور ، صحرامینگ، گچن یولی دیر ) و یا ترانه های ( داش قالار ، آینام ایندی و . . ) را پشت سر هم می خواند. به گفته ایشان، پدرش از قوم تات و مادرش ترک زبان است و بیش از ۱۰ سال روی موسیقی ترکمنی زحمت کشیده است.
وی ترانه های؛ یاراب بورقا، گلین جان ، عاشق من، بو داغلارا ، بالام ، شیرادماور، صحرامینگ یولی دیر، هارایم دوندی، آینام ایندی، بیلمز، آقجا یاریم، کاکلیک ، سودگیم و . . را به زیبایی تمام اجرا کرد که شنیدنی بود.
خواننده دوم از بزرگان موسیقی ترکمن بود. خلیفه باخشی عاشور گلدی گرکزی، هنرمند ۸۵ ساله دو قطعه زیبای ( سر اتمز و دوکه باشلادی ) را اجرا کرد و پختگی و تجربه خود را به رخ کشید.
در ادامه خواننده جوان، باخشی علی قورچایی به صحنه آمد و ترانه ی ( دون گرگ و سونگی داغ ) را اجرا کرد.
چهارمین خواننده از روستای پالچیقلی گوگلان مرواه تپه بود. باخشی رسول قره زاده نیز دو قطعه ترکمنی را به زیبایی زمزمه کرد.
عقربه های ساعت به یازده شب رسیده بود که نوبت به استاد حمید رژم رسید. این نوازنده چیره دست ترکمن موسیقی بی کلام ( آت چاپار ) را با الکترو دوتار به زیبایی هر چه تمامتر نواخت و حاضرین را از شنیدن آن سرمست ساخت.
آخرین خواننده میثم شاعری بود که این بار عرفان شاهد جو نوازندگی کرد و اسحاق شیری جوان همچنان بدون خستگی می نواخت.
این بار امانلی نساری گوینده توانمند ترکمن، باخشی را معرفی کرد و گفت میثم نبیره ی ساری باخشی است که روستایی به نام وی در دهستان سلطان عالی گنبد می باشد.
ترانه های میثم یکی از دیگری بهتر و گوشنوازتر بود ؛ قربان بولدی ، دوغانیم ، ریحان بوگون ، آمّان آمُان، زیبا گوزل و گلن لر بود.
وی نیز همچون عرفان چند ترانه را پشت سر هم خواند و مهارت خود را به بینندگان نشان داد. گلن لر را به تقلید از خلیفه باخشی سخی جبار خواننده معروف ترکمنستانی اجرا کرد.
سه. حضور پرجمعیت میهمانان و مشتاقان مجلس را گرمتر ساخته و جلوه ای دیگر به این مراسم بخشیده بود. اقشار مختلف مردم ، فعالان انتخاباتی، فرهنگی، اجتماعی حضور پرنگ داشتند. آن شب سلیمان هاشمی فرماندار گنبد و صمد بردی پور کاندیدای ادوار مجلس نیز میهمان قرجه طیار بودند.
چهار. تعدد گویندگان نیز جالب توجه بود. استاد حبار یارعلی و عبدی مختومی گویندگان اصلی مراسم بودند. حضور مجریان و خبرنگاران در مجلس عروسی پررنگ بود. امانلی نساری گویندگان حاضر در مجلس (جلیل ایشانپور، حکیم قزلجه، حسین زاده و . . .) و یکی از خبرنگاران ( لطیف ایزدی ) به تریبون دعوت کرد و آنها جشن را تبریک گفتند.
پنج. مادر مهربان قرجه طیار و برادرانس عبدالله و ناصر و حلیم ( همسر گرگان طیار ) به همراه همسر سهید اترک طیار نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی به پاس تکریم به هنرمندان هدایایی تقدیم کردند.
شش. شعرخوانی جبار یارعلی به ویژه از اشعار کریم قربان نفس شنیدنی و جذاب بود به گونه ای که حاضرین را مجذوب می ساخت. وی شعر قارری خانه را قرائت کرد که مناسب مجلس نبود. در این شب عبدی مختومی هم اجرای موفقی داشت. وی یک هفته از مسابقات اسبدوانی را گزارش داد که در آن ژیوان اسب متعلق به حلیم طیار به قهرمانی رسید.
هفت. جهان آرا یکی از خیابان های مشهور گنبد است که خانه برخی از شخصیت های سیاسی اجتماعی فرهنگی ، شهید معمی هلاکو، صمد بردی پور، حمید امینی ، عرازمراد مغربی قوجق و . . در آن جا قرار دارد.
هشت. ترانه های آن شب مفاهیم عاشقانه، اجتماعی، اخلاقی و حکمی داشتند که سراسر پند و اندرز و حکمت بودند. به برخی از آنها اشاره می کنیم:
عشق قدرین نابیلسن
عشق باشین دوشمه ین
کسی که عشق را تجربه نکرده است ارزش آن را نمی داند
***
مختومقلی سوزله ین
نیچه مخفی گیزله ین
بیر معنی فهم ایله ین
عقللی یاران گرگ
برای درک سخنانم، یاران عاقل می خواهم
***
سویگلینی یادا سالار کاکلیک
آن پرنده زیبا، یادآور معشوق است
***
ارده غیرات بولسا ایشی قین بولماز
اگر مرد همت و غیرت داشته باشد در زندگی کارش دشوار نمی شود
***
هر کیم اوز آیینی دوغان آی ادر
آیی گوزلاب آیا سر اتمز
هر کسی یار و جانان خود را همچو ماه زیبا می بیند و به دنبال زیباروی دیگر نمی رود
***
جماعت سیز اذان بیر قوری سس دیر
نیچه ملانگ اوقان علمی عبث دیر
قاضی لارینگ کاری چای بیلن ناس دیر
بیر بوزوق نشانا توتا باشلادی ..
اذان بی جماعت همچو صدای توخالی است
علم برخی از روحانیون بیهوده است
***
گومیلدی دریالار ییقیلدی داغلار
یتیم لار گوز باشین دوکه باشلادی
اورامسیدان بولان حرامخور بگ لر
یوردی بیر یانیندان ییقا باشلادی
با ظلم و بی عدالتی اشک بتیمان جاری شد
حاکمان بی لیاقت وطن را به ویرانی کشاندند
***
دوغذی آسمانینگ زهره سی
چین عاشقا دوران بو گون
آچیلدی زمین لاله سی
اوشبو دنیا ریحان بو گون
امروز روز شادی است ای عاشقان
گل ها شکوفا شدند
***
دوامت دیر ایل مردینه
آوین برمز شیر قورودنا
چین عاشقینگ اول دردینه
فراغی دان درمان بوگون
مردان واقعی به راه خود ادامه می دهند
هرگز دچار ترس نمی شوند
*اشعار برگرفته از دیوان مختومقلی فراغی به کوشش مراد دردی قاضی
گزارش از : لطیف ایزدی
www.ulkamiz.ir
