گلستان؛ ۲۱۶۹ پروژه و ۵۲ هزار میلیارد تومان؛ آمار چه میگوید؟
یادداشت تحلیلی ـ آماری | حاجیگلدی کُر
اعلام ۲۱۶۹ پروژه با ۵۲٬۴۴۹ میلیارد تومان اعتبار و سرمایهگذاری در هفته دولت ۱۴۰۵، نشاندهنده حجم قابلتوجه فعالیتهای عمرانی، اقتصادی و زیرساختی گلستان است؛ اما در ارزیابی علمی، تعداد پروژه بهتنهایی شاخص توسعه نیست.
بر اساس آمار ملی، در هفته دولت ۳۵٬۹۸۶ پروژه با ۷۳۴٬۴۶۱ میلیارد تومان در کشور به بهرهبرداری میرسد. سهم گلستان ۶٫۰۳٪ از تعداد پروژهها و ۷٫۱۴٪ از اعتبار اعلامی است. در تعداد پروژه، پنج استان نخست البرز، مازندران، قزوین، مرکزی و سیستانوبلوچستان و در اعتبار آذربایجانشرقی، البرز، مازندران، مرکزی و تهران هستند؛ گلستان در این دو شاخص در جمع پنج استان نخست نیست.
در ارزیابی سرانه و ترکیبی وزارت کشور نیز پنج استان برتر مرکزی، سمنان، البرز، قزوین و بوشهر معرفی شدهاند؛ گلستان در این جمع قرار ندارد. بنابراین، این آمار نه نشانه ضعف کامل مدیریت استان است و نه مجوزی برای معرفی گلستان بهعنوان استان پیشرو.
یک شاخص توصیفی مهم: متوسط رقم اعلامی هر پروژه در گلستان حدود ۲۴٫۲ میلیارد تومان است؛ متوسط کشوری حدود ۲۰٫۴ میلیارد تومان؛ یعنی حدود ۱۸٪ بالاتر. البته بهدلیل تفاوت تعاریف آماری، این مقایسه رتبهبندی قطعی نیست.
مسئله اصلی گلستان کمبود پروژه نیست؛ تبدیل پروژه به نتیجه است. پروژه «خروجی» است؛ اما توسعه با تولید، اشتغال پایدار، ارزش افزوده، صادرات، بهرهوری و رفاه مردم سنجیده میشود.
راهکار: عبور از پروژهشماری به نتیجهسنجی، تمرکز سرمایه بر پروژههای پیشران آب، راه و راهآهن، اینچهبرون، صنایع تبدیلی، گردشگری، انرژیهای نو و ترانزیت و انتشار داشبورد شفاف برای هر پروژه شامل هزینه واقعی، سهم بخش خصوصی، اشتغال پایدار، ظرفیت تولید، ارزش افزوده و میزان پیشرفت.
جمعبندی: ۲۱۶۹ پروژه و بیش از ۵۲ هزار میلیارد تومان، کارنامهای قابلتوجه از نظر حجم فعالیت است؛ اما معیار نهایی توسعه نیست. گلستان برای رسیدن به جمع استانهای پیشرو باید سرمایهگذاری را از «تعداد بیشتر» به «اثر اقتصادی بیشتر» تبدیل کند.
توسعه با تعداد پروژهها سنجیده نمیشود؛ با تغییری سنجیده میشود که پروژهها در زندگی مردم ایجاد میکنند.
منابع: گزارش وزارت کشور/سامانه «منتاک» و گزارش رسمی پروژههای هفته دولت گلستان.
