یوسف قاری، روحانی خوش اخلاق و مردمی آق قلا + تصاویر

پایگاه خبری اولکامیز – لطیف ایزدی :

یوسف قاری را از دوران نوجوانی می شناختم. مردی بی ریا و بی غل و غش. در آق قلا و زادگاهم دوگونچی بیشتر می دیدم. آخرین دیدارم هفدهم مهر ماه در جشن عروسی دایان یگن فرزند حامد دلیجه، از اهالی رسانه آق قلا بود که با هم سلاو و علیکی داشتیم. آن مرحوم روحانی مردمی و خوش اخلاق بود که با جوانان و قاطبه مردم ارتباط خوبی برقرار می کرد. به قول معروف جاذبه اش بیشتر از دافعه بود. خبر فوتش ناگهان شنبه شب در شهر و دیارمان پیچید در حالیکه باران می بارید. نماز جنازه ساعت ۱۰ صبح فردا اعلام شد.

یکشنبه هفدهم آبان در خانه اش غسل و کفن شد. ابتدا پیکرش را به مسجد بردند که سالها امام جماعت آن بود. و سپس به حوزه علمیه آق قلا انتقال دادند که در واقع خانه، مرکز و سنگر فعالیت های او محسوب میشد.

یکشنبه با دوست اهل فرهنگ و هنر سیدجان پورقاز به مسجد جامع رفتیم ولی متاسفانه کمی دیر رسیدیم. نماز به پایان رسیده بود ولی حضور جمعیت در مسجد جامع آق قلا کم نظیر بود. اینگونه مراسم تشییع را در مسجد جامع کمتر شاهد بودم.

هزاران نماز گزار داغدیده به امامت امام جمعه کوموش دپه نورنیاز آخوند نبوی نژاد نماز خواندند. بعد از نماز نورجان قاری صحنه و چند تن دیگر قرآن تلاوت نمودند. پیکر آن مرحوم را بنا به خواسته اش پای پیاده به آرامگاه قوش دپه انتقال دادند که حرکتی سنتی و تاثیرگذار بود. اقوام و یارانش حدود یک کیلومتر و نیم پیکر بی جانش را بر دوش گرفتند و به مزارستان قدیمی شهر بردند.

شنبه و یکشنبه بخاطر مراسم یکصدمین سال تاسیس مدرسه دوگونچی در روستا بودم. دوشنبه صبح به دفتر مطبوعاتی میرزاعلی رفتم آنجا که پاتوق فرهیختگان و بازنشستگان است. دو تن از معلمان قدیمی ام قره داشلی و مقدر آنجا بودند همچنین حمید قرنجیک ، ایری و ناصر میرزاعلی و فرزندش نشسته بودند. پس از ساعتی گپ و گفت، به چادر عزا رفتم. دو چادر بزرگ دایر شده بود یکی چادر خیریه حاجی فرزند سرباز دلیجه و دیگری چادر خیریه روستای آق قبر ، صفر دردی طریک بود.

جمعیت زیادی در چادر نشسته بودند. بر صدر مجلس روحانیونی چون چاودیرآخوند دلیجه ، یعقوب آخوند  قرنجیک، لطیف قاری از آرخ بزرگ، حالت آخوند ایزدی و . . . نشسته بودند. فتاح قاری صحنه و قاری جوان دیگری از محله دلیجه قرآن می خواندند. پس از صدقه بیرون چادر با چند تن از یاران و خویشاوندان مرحوم یوسف قاری مصاحبه کوتاه انجام دادم که در پی می آید:

یعقوب آخوند قرنجیک مدیر حوزه علمیه مصلحی آق قلا گفت: با درگذشت یوسف قاری همه داغدار شدیم. ایشان یکی از قاریان بنام و مشهور ترکمن صحرا  بود که به رحمت خدا پیوست. مردی که محترم بود. سالها در مدرسه علوم دینی مصلحی آق قلا برای اعتلای دین تعالیم اسلام و به خاطر رضای خداوند متعال فعالیت میکرد. آن مرحوم خادم ملت بود. در کارش یکرنگی و اخلاص داشت. اخلاص در عمل از مهمترین ویژگی هایش بود. سالها در ماه های رمضان نماز ختم خواند. خدایش با اولیا و صالحان محشور بگرداند.

آمان قاری اسماعیل زاده ( طریک ) یکی از یارانش گفت: رحلت استاد محترم یوسف قاری را به همه علما خاصه قاریان و علما و مردم تسلیت می گویم. استاد شخصیتی شناخته شده بود برای حوزه علمیه آق قلا زیاد زحمت کشید. عارضه قلبی داشت سه روز در بیمارستان آق قلا بود ساعت ده و نیم شب درگذشت.

وی افزود: در ۱۲ سالگی از استاد در زمینه حفظ و قرائت قرآن تعلیم دیدم. استاد علمم حاج الیاس آخوند بود. یوسف قاری  فردی متواضع بود اگر خبر فوت کسی را می شنید برای مراسم کفن و دفنش می رفت. فقیر و غنی نمی گفت. این مهم را گویی وظیفه خود می دانست. در شادی ها و خوشی های مردم  حضوری فعال داشت. عقد و نکاح زوجین را انجام می داد. آنچه که از وی درس بگیریم داشتن حسن خلق است. خدواند بزرگ پیامبر اسلام را به خاطر اخلاق حسنه ستود. یوسف قاری هم اخلاق خوب داشت. این برای همه ما درس است. اگر کسی دلش را می شکست کینه به دل نمی گرفت و می گفت ما باید الگو باشیم.

استاد چاودیر آخوند دلیجه یکی از بزرگان محله دلیجه گفت: مرحوم یوسف قاری در سن هفده سالگی به کوموش دپه رفت و در ۷۲ سالگی درگذشت. آن مرحوم زیر نظر استاد محمد قاری عاصمی تعلیم دید و با تلاش و پشتکار تمام حافظ کل قران شد. خصائص خوبی داشت. انسانی دلسوز و اجتماعی بود و با مردم همراه و هم نفس بود.

یعقوب آخوند طعنه حافظ کل قرآن و شاگرد یوسف قاری گفت: یوسف قاری به زیارت پیر طریقت بهاءالدین در شهر سمرقند رفت از خاک آن یک پنجه گرفت با خود عهد کرد که در زادگاهش مسجدی به نامش بسازد. سال ۱۳۷۳ به کمک خیرین مسجدی ساخت به نام بهاء الدین.

یوسف قاری سالها نزد حاجی محمد آخوند قزل از علمای مطرح آق قلا فعالیت می کرد پس از وی در کنار الیاس آخوند کمک می کرد از قدیم با حوزه مصلحی بود مدرس قران بود. سال ۸۴ در کنار مسجدش دارالحفظ به نام مصلحی ۲ را تاسیس کرد. از آنجا تقریبا ۷ – ۸ نفر حافظ کل قران شدند. از مهمترین ویژگی هایش این بود که افراد مختلف به زبان خود آنها صحبت می کرد. شوخ طبع بود. اهل جمع و دلش پاک بود.

آناعزار حاجی دلیجه یکی از بزرگان دلیجه گفت: من با یوسف قاری خویشاوند هستم. نیم قرن با وی دوست و رفیق هستم. قبل از انقلاب به سربازی با هم رفتیم در بیرجند خدمت کردیم. در اول سربازی ریش سربازان صفر را می تراشیدند یوسف قاری گفت من مذهبی و حافظ کل قرآن هستم محاستم را دست نزنید ولی آنها گوش ندادند و ریشش را تراشیدند آن هنگام بنده خدا از چشمانش اشک بارید. در منطقه اق قلا اگر می شنید کسی فوت کرده به آنجا می رفت. و مراسم کفن و دفن را انجام می داد. متوفی را به راهنمایی او غسل می دادند. به قبرستان می رفت برای اموات دعا می کرد. اهالی دلیجه ها بیشتر در قوش دپه به خاک سپرده می شوند. این مزار قدیمی را جد پدری ام ( قاری کاکام ) به بهای یک مادیان ( کره لی بایتال ) خرید.

وی افزود: خانواده یوسف قاری همه باخشی و هنرمند هستند. برادرانش بهمن و  مرحوم عثمان هر دو باخشی هستند. فرزند دومش اسحاق نیز با دوتار آواز می خواند.

اسحاق دلیجه فرزند یوسف قاری گفت: پدرم فرزند ایل بود. وی را در خانه کمتر می دیدیم. بیشتر در حوزه بود. فقط چهارشنبه پنج شنبه ها به خانه می آمد. بیشتر نزد حاجی محمد آخوند قزل و الیاس آخوند قرنجیک بود. همیشه همراهش علما و بزرگان منطقه بودند.ما دو برادر و یک خواهر دارم نام برادر بزرگم یعقوب است. خواهرم حنفیه راه پدر را ادامه می دهد و به دختران و زنان نماز و قران آموزش می دهد.

وی افزود: پدرم سخت گیر نبود ولی می گفت جوانی نکنید هوشیار باشید. هیجانی رفتار نکنید. وقتی عمویم عثمان فوت کرد شاعر عیدی دده اونق نیز در چادر بود. آن هنگام یکی آمد و به پدرم گفت یکی از اقوامم فوت کرده با هم برویم برای کفن و دفن. پدرم بلافاصله رفت. آن لحظه استاد عیدی اونق در تایید رفتار پدرم گفت: ترکمنها عبارت  « ایت قلیق لی آدم » را  به اینجور آدم ها می گویند کسانی بخاطر مردم از خودشان می گذرند. این عبارت توهین و سرزنش نیست بلکه تحسین و ستایش است.

هنگام رفتن می شود ساعت  از دو بعدالظهر می گذرد پس از نشست با اسحاق و آنا آراز حاجی، با هماهنگی اسحاق، پسر بهمن دلیجه مرا به ایستگاه گنبد در آق قلا می رساند. بهمن روزگاری در دنیای موسیقی در اوج بود و ترانه های شیرین به علاقمندان تقدیم می کرد.

عکس ها  – مبین دلیجه و لطیف ایزدی

WWW.ULKAMIZ.IR