خاطرات نوستالژیک فوتبالی ۶۰ سال پیش در گنبد
پایگاه خبری اولکامیز – الیاس عاشری:
شصت سال پیش، تابستان ۱۳۴۵برابربا ژوئن ۱۹۶۶ میلادی وقتی که دانشآموز ششم ابتدایی بودم به فوتبال جام جهانی مونس وعلاقمند شدم.
این دوره ازبازیها برای اولین وآخرین بار به میزبانی«انگلستان» و باحضور ۱۶کشور که درچهارگروه ۴ تیمی بودند برگزار میشد.
در آن زمان برای اکثرخانواده ها و نوجوانان همنسل ما که فاقد هرگونه وسایل گیرنده الکترونیکی ازجمله رادیو تلویزیون و،،، بودند،امکان دسترسی به اخبار،جریانات روز فوتبال،پیگیری ودیدن بازیها ازطریق رسانههای جمعی مقدور وممکن نبوده (برخلاف نوه هامون که امروز به وسیله گوشی های آنچنانی،مجهزبه اینترنت، فضای مجازی و … هستند خدا را شاکریم) تنها نکته امیدواری، آرامش و خرسندی علاقمندان و مشتاقان فوتبال، وجود فروشگاه لوازم خانگی «شکوفا» واقع درخیابان وحدت شرقی (شاپور سابق- که برای عامه مردم شهر به خیابان یا بازار کردها معروف بود!) متعلق به آقای حاج نورجان دوجی بزرگواربود که انواع اقسام تلویزیون های سیاه و سفید شامل شاپ لورنس،هیتاجی، فیلیپس و… را می فروخت.
شاگرد مغازه ایشان آقای عیسی طبری – روحش شاد – بنا به تقاضا وخواهش علاقمندان دو آتشه فوتبال ازبزرگ وکوچک گرفته، با روشن نگه داشتن تلویزیون چند اینچ ویترین مغازه در زمان پخش بازیها تا پاسی از شب وسحرگاهان برای مشتاقان فوتبال که پیاده رو مغازه وخیابان اصلی مقابل فروشگاه را تسخیر کرده بودند به قول معروف حسابی حال می داد.
دیدن بازیها بطور زنده و مستقیم بصورت گروهی همراه با انواع اقسام تنقلات، فالوده بستنی عباس آقا «ابتدای خیابان سرابی» و … لذت فوتبال جام جهانی را برای حاضرین صد چندان میکرد.
البته حاضرین نیز با پیشکش تنقلات از خجالت آقای طبری درآمده، فضای صمیمی شاد،خاطره انگیز وماندگاری برای همه به یادگار می ماند.
هیچ یادم نمیره فینال بازیها در استادیوم ویمبلی لندن بین کشور میزبان انگلیس و آلمان برگزار میشد که بسیار پرهیجان جذاب بود، انگلستان با ستاره های نامدارش از جمله بابی مور، بابی وجکی چارلتون، جف هورست، مارتین پیترز، گوردن بنکس فقید(دروازه بان) و.. با نتیجه ۴ بر۲ پیروزفینال وبرای اولین وآخرین بارقهرمان جام جهانی شد.
جام با شگفتی ها و خاطرات بیادماندنی زیادی همراه بود ازجمله حذف ایتالیا توسط کره، حذف برزیل بزرگ، تقابل مهیج کره وپرتقال با اوزه بیو نامدار و،،،،از پخش مستقیم سیاه سفید و دورهمی تابستانی وخیابانی(مقابل فروشگاه شکوفا) از آن دوران در حافظه و خاطر ه ها بیاد دارم هرگز فراموش شدنی نیستند !!!
جالبه یکسال بعدازفینال جام جهانی ، فیلم بلندسینمایی دو ساعته تحت عنوان«گل» بطریقه سینما اسکوپ تکنی کالر،با خلاصه ای ازصحنه های غم وشادی،گریه وخنده، تلخ وشیرین، شکستها و پیروزی های ماندگاری از تیم های حاضر و بازیها بر پرده عریض سینماهای کشور اکران شده بود، لذت وخاطرات دیدن پخش مستقیم سیاه وسفید را دوباره زنده میکرد تا بلکه چهارسال دیگرجام جهانی بعدی از راه برسند، یادش بخیر!
در۶۰ سال اخیر پانزدهمین جام جهانی را شاهدیم که باتغییر تحولات،دگرگونی در قوانین داخل وخارج از زمین بازی، استفاده از ابزارآلات الکترونیکی پیشرفته دوربین های فیلمبرداری بسیار قوی،بهپادها،حتی توپ فوتبال سنسوردار جهت تشخیص اوت یا عبور ازخط دروازه و… همراه بوده،
از طرفی با ورود و دخالت سیاست و سیاستمداران، اولیگارشی های مالی، نظامی و … در فوتبال برای حفظ تحکیم وضع موجودشان و استفاده «بخوان سوء استفاده ازظرفیت وجایگاه فوتبال» آن را تبدیل به صنعت،تجارت وابزار نمودند!
(وقتی بازیکنان با دلارهای سبزرنگ چندین میلیونی یا میلیاردی به راحتی پاسپورت کشور دیگری را می گیرند!!) عرق وتعصب ملی- باشگاهی دیگرمعنا ومفهوم واقعی اش را از دست داده!! هرچند فوتبال در ذات خودش همواره با ایجاد شور و هیجان اسطوره ها، نخبه ها واعجوبه های خاص خودش از جمله:مارادونا، پله مالدینی،زیکو،باجیو،بکهام، مسی، رونالدو، زیدان، رونالدینیو،بکن باوئر، مولر،کرویف و،،، ده ها اسطوره دیگررا پرورش داده، تحویل وتقدیم عاشقان ومشتاقان چندین میلیونی خودش درجهان نموده، طوری که «فوتبال» به مانند شعر موسیقی، سینما، نمایش، کتاب بعنوان غذای روح وانتقال انرژی مثبت به جامعه برای پیروزی و موفقیت همچنان به راه ومسیر خودش ادامه داده خواهند داد!
در اینجا ودر خاتمه ذکر و یادآوری برخی از «ترین های» مهم و رخدادهای ماندگار ۶۰ ساله را بی ربط و بیجا نمیدانم، امیدوارم مقبول وتجدید خاطره گردد
بهترین بازیکن تمام ادوارجام جهانی «دیگو مارادونا» بعدا، پله و مسی
بهترین فینال جام جهانی۱۹۹۰ ایتالیا بین آلمان و آرژانتین(با قهرمانی آلمان و مربی گری بکن باوئر)
بهترین دارو وسط«کولینا»از ایتالیا
مهیج ترین وجالب ترین بازی بین آلمان و فرانسه درجام جهانی۱۹۸۶ مکزیک
زشت ترین وتلخ ترین صحنه ها ازبازیهای جام جهانی
الف اخراج «مارادونا»افسانه ای از جام جهانی ۱۹۹۴ امریکا
ب: درگیری و نزاع در بازی بین فرانسه و ایتالیا درجام جهانی ۲۰۰۶ آلمان که مشت محکم زیدان برسینه «ماتراتزی» مدافع ایتالیایی باعث اخراج «زیدان» و
درنهایت قهرمانی لاجوردی پوشان ایتالیایی گردید!
البته جام جهانی ۲۰۲۶ هنوز ادامه داره که فقط برای «جمهوری اسلامی ایران» تمام شده طوریکه بازیهای مرحله حذفی بسیار قشنگ،دیدنی جذاب و هیجان انگیز ادامه داره.
بنا به اظهار نظر اکثر موسپیدان وکارشناسان اهل فوتبال، حذف ایران قبل از اعزام مشخص و گویا بود چرا که وقتی بعنوان پیر ترین،مسن ترین و… تیم انتخاب و به جهانیان معرفی میشویم (بقیه موارد فعلا بماند!!) خودش گویای واقعیت تلخیست که میدانیم.
ایکاش همه اون بازیکنان مسن و سالخورده حداقل مثل «رامین رضاییان» ۳۷ ساله با تعصب خلاقیت شجاعت و جسورانه بازی میکردند تا تیم حذف نمیشد.
بنده ذاتأ به ورزش بخصوص والیبال و فوتبال شدیداً علاقمند و پیگیر بازیهای مهم هستم، «دلنوشته نوستالژیک فوتبال» هم ناشی از میزان عشق وعلاقهمندی ،آگاهی، دانش و،،،، میرساند! ( اگر حمل بر خودستایی اغراق و،،،نباشه)
درخصوص تیم ملی اگرصادقانه و شفاف گفته باشم،از آنجاییکه غیرفوتبالی ها (بخوان سیاسیون، افراد سفارشی و،،،،) نفوذ،حضور، دخالت مستقیم و تاثیر گذارند!
بعبارتی بازیکنان سابق، موسپیدان، پیشکسوتان حتی تحصیل کرده تیم ملی فوتبال با بیش از ۶۰- ۵۰ بازی ملی وحضور در بازیهای المپیک، جام جهانی و مسابقات مختلف باشگاهی وغیره،هیچ نقش موثر،در تصمیم گیریها و… ندارند، از دانش، تجربه، تخصص، مهارت ونبوغ آنان برخلاف کشورهای پیشرفته فوتبال هیچ استفاده نمیشه و جایگاهی ندارند ( بقول معروف آدم هم حساب نمیکنند!!) و بقول شادروان «ناصر حجازی» تا وقتی افراد غیر فوتبالی و سفارشی، همه کاره فوتبال ایران هستند!
هیچ گاه وضع فوتبال درست بشو نیست ولذا در مسابقات جام جهانی،المپیک و… انتظار «معجزه و شگفتی» را نباید داشته باشبم.
و اما در پاسخ به سئوال ترکمن دیار درخصوص عدم دعوت «سردار آزمون» بازیکن شایسته فوتبال ایران به تیم ملی، از آنجایی که نوه های۱۳-۱۲ ساله بنده هم میدانند ( من و شما که جای خود داریم!)
این عدم دعوت» بخاطر مصدومیت، عدم آمادگی جسمانی و… اصلا نبوده، بلکه تصمیم کاملا غیر فنی وغیر فوتبالی بوده که همه جهان به اصل موضوع واقف و خبر دارند.
اشتباه نکنم چند روز قبل از شروع بازیها حتی از دفتر ریاست جمهوری هم خواستار حضور سردار در جام جهانی شدند.
لذا گفتن اینکه اگر بود چه کار میکرد ؟ چطور میشد؟ تیم صعود میکرد ؟ نمیکرد؟ و … هیچ دردی را الان دوا نمی کنه بلکه و متاسفانه اعصاب مان را ..
از۲۶ بازیکن اعزامی به جام جهانی، بجای « امید نورافکن» آماده وسرحال، روزبه چشمی کاملا مصدوم ونا آماده رفت که یک دقیقه هم بازی نکرد
بازیکن ایرانی-اروپایی آقای دنیس درگاهی به همراه دانیال ایری، امیر محمد رزاق نیا، محمد قربانی بعلاوه دروازبان های ذخیره حتی یک دقیقه هم بازی نرسید!
قبول دارم که آرنج تیم با اختیار و مسئولیت سرمربی تیم است وهمه ۲۶ نفر هم نمیتونه بازی کنه! پس این جوانان بالای۲۷-۲۵ ساله تیم ملی کجا؟ چگونه؟ و
کی؟ تجربه بازیهای سخت دشوار ملی و بینالمللی را آشنا و کسب نمایند؟
بعنوان یک ایرانی ترکمن برایم افتخار وسر بلندیست که همشهری وهم زبانم آقای «دانیال ایری» حداقل چند دقیقه در جام جهانی ومقابل چشم چندین هزار نفر داخل استادیوم ومیلیونها بیننده تلویزیونی در کل دنیا بازی میکرد و تشویق میشد!! در اکثر تیم های حاضر، بیشمار جوانان ۱۹ ساله و زیر ۲۳ سال بازی کردند و درخشیدند. حیف که« قلعهنویی» این فرصت طلایی ارزشمند و ماندگار را از خیلی ها گرفت و متاسفانه نتیجه هم نگرفت.
اگر صعود می کردیم چقدر شور و هیجان شادی ،غرور ملی به جامعه تزریق میشد که بقول« محمد خاکپور» بازیکن ملی پوش در جام جهانی۱۹۹۸ فرانسه، با اشاره به نتیجه مسابقه تاریخی ایران – آمریکا میگفت: انرژی مثبتی که فوتبال موجب انتقال نشاط و شارژ روحی مردم میشه سیاست وسیاسیون در عرض چند دهه هرگز نتوانستند بوجود بیاورند!
از ترکیب ۱۱نفره اصلی ایران در سه بازی حداقل۴-۳ نفرشان لایق و شایسته این بازیها نبودند اغلب خسته، گیج و منگ یا جو گیر بودند.
درخاتمه وبا عرض پوزش از اطاله کلام، بعنوان بهترین بازیکن تیم ملی فوتبال فقط دو نفر را لایق و شایسته میدانم به ترتیب اولویت، رامین رضاییان بسیار عالی و دور از انتظار ظاهر شد.
بیرانوند عالی نبود ولی خوب بود، همانطور که در پیام قبلی و بالاتر اشاره شد، اگر حداقل۴-۳ نفر بازیکن متعصب ، خلاق، نترس جسورمثل رامین رضاییان درتیم بود،ایران قطعا صعود میکرد.
منبع – ماهنامه ترکمن دیار شماره سی و ششم خرداد ۱۴۰۵
www.ulkamiz.ir
