چارقد ترکمنی؛ نماد اصالت، فرصتی برای همدلی و توسعه
از پاسداشت میراث فرهنگی تا تقویت همبستگی اجتماعی و معرفی شایسته فرهنگ ترکمن در ایران

پایگاه خبری اولکامیز – برنامه اخیر معرفی چارقد ترکمنی، دیدگاهها و واکنشهای متفاوتی را برانگیخت. گروهی آن را فرصتی ارزشمند برای معرفی پوشش اصیل زنان ترکمن، پاسداشت هویت بومی و حمایت از هنرمندان و تولیدکنندگان محلی دانستند؛ در مقابل، شماری نیز درباره شیوه اجرا، حفظ کرامت زنان، اصالت پوشش سنتی و رعایت ارزشها و حساسیتهای فرهنگی و دینی دغدغههایی مطرح کردند.
به باور من، هر دو نگاه، اگر با حسننیت و احترام همراه باشند، شایسته شنیدن و تأملاند. نقد شیوه اجرای یک برنامه، لزوماً مخالفت با اصل معرفی فرهنگ نیست؛ همانگونه که حمایت از یک اقدام فرهنگی نیز به معنای تأیید همه جزئیات آن نخواهد بود. مهم آن است که نه نیتهای خیرخواهانه نادیده گرفته شوند و نه دغدغههای محترمانه کماهمیت شمرده شوند.
در این میان، حفظ حرمت همه ضروری است؛ از برگزارکنندگان و منتقدان تا بانوان، بزرگان، روحانیون و عالمان دینی، هنرمندان، جوانان و صاحبنظران. جایگاه روحانیون در پاسداشت ارزشهای دینی و اخلاقی، نقش بزرگان در انتقال تجربه و حکمت، و دیدگاه بانوان و هنرمندان در صیانت از اصالت و معرفی هنر و پوشش سنتی، همگی ارزشمند و مکمل یکدیگرند. هیچیک نباید در برابر دیگری قرار گیرد.
فرهنگ ترکمن، سرمایهای ریشهدار و برخوردار از غنای تاریخی، هنری و اجتماعی است؛ از زبان و ادبیات، شعر و موسیقی، اسب اصیل ترکمن، قالی و سوزندوزی و پوشاک سنتی گرفته تا مهماننوازی، احترام به بزرگان، جایگاه خانواده، همیاری و پایبندی به ارزشهای اخلاقی. چارقد ترکمنی نیز صرفاً یک پوشش نیست؛ بخشی از حافظه تاریخی، هنر و هویت زنان ترکمن و پیوندی ارزشمند میان نسلهاست.
پاسداشت این میراث به معنای توقف در گذشته نیست؛ بلکه شناخت درست ریشهها، حفظ اصالت و کرامت انسانی و انتقال آگاهانه آن به نسل جوان است. معرفی شایسته فرهنگ ترکمن، افزون بر تقویت هویت فرهنگی، میتواند زمینه حمایت از زنان هنرمند، رونق صنایعدستی، گردشگری فرهنگی، اشتغال و توسعه اقتصاد محلی را فراهم سازد.
شایسته است این رویداد بهجای تبدیلشدن به زمینه اختلاف، فرصتی برای گفتوگوی سازنده و هماندیشی میان برگزارکنندگان، منتقدان، روحانیون، بزرگان، بانوان، هنرمندان و جوانان باشد؛ تا با شنیدن دیدگاههای مختلف، ضمن رعایت ارزشها و حساسیتهای فرهنگی و اجتماعی، راهکارهایی برای معرفی حرفهای و شایسته این میراث تدوین شود.
فرهنگ ترکمن متعلق به فرد یا گروه خاصی نیست؛ میراثی مشترک و بخشی ارزشمند از سرمایه فرهنگی ایران است. معرفی آن در کنار احترام به سایر فرهنگها و خردهفرهنگهای کشور، میتواند به تقویت همبستگی ملی و نمایش زیبایی تنوع فرهنگی ایران کمک کند.
ملاک موفقیت، پیروزی یک دیدگاه بر دیدگاه دیگر نیست؛ بلکه تبدیل تفاوت نظرها به تفاهم، میراث فرهنگی به فرصت توسعه و یک رویداد به حرکتی ماندگار برای همدلی و اعتماد اجتماعی است.
بیاییم با حفظ حرمت همه، بر اشتراکات تکیه کنیم و چارقد ترکمنی را نمادی از اصالت، هنر، کرامت، احترام متقابل و پیوند نسلها بدانیم؛ میراثی که پاسداشت آن، مسئولیت مشترک همه ماست.
حاجیگلدی کُر
www.ulkamiz.ir



