چند نکته در باره سخنان اسدالله معطوفی در آق قلا

پایگاه خبری اولکامیز – سخنران اصلی نشست هجدهم موسه ترکمن دیار استاد معطوفی بود. بخش هایی از سخنان ایشان در اولکامیز منتشر شد. یکی از مخاطبان اهل قلم با نام آرنالی، یادداشت زیر را در این باره ارسال نموده است که در پی می آید:

– در منابع تاریخی آمده است که آق قلعه توسط تورکمنهای سلجوق بنا گشته و «اسپی دژ» (دژ سفید یا آق قلعه) خوانده میشد.

– تزئین پایه های پل نشان از معماری دوران سلجوقی دارد. پس از کوچ بزرگ سلجوقیان به آنادولی و حمله ویرانگر مغولان، تورکمنها مجبور به ترک قلعه شده در دشتهای اطراف بصورت پراکنده و طایفه – طایفه زندگی میکردند.

– دازها مهمترین نیروی نظامی منطقه بودند که در نتیجه حمایت بگنچ خان داز (جد محمد آخوند گرگانی) آقامحمدخان بر تخت نشسته و در تهران اقامت گزید و از آن تاریخ تا ۱۵۰ سال بطور مداوم قاجار به کشتار تورکمنها دست یازیده نمک خورده نمکدان شکستند.

– تلفظ درست ساین خانی– سؤیون خان است… در تورکمنی گفته میشود- “ایلیم- گونوم سؤیون خان”

– اوخلو تلفظ درستش “اوقلی” (دارنده تیر) می باشد آبا سردار قهرمان منسوب به این طایفه می باشد.

– گفته شده تورکمنها کوچ رو ( چاروا ) بود… پس چه کسی تمدن های بزرگ و شهرهای پر رونق و با تجارت را ساخت؟ راه ابریشم و کاروانسراها… اینها را چه کسانی جز ساکنین اصلی اینجا بنا کرده باشد ..  ؟ قزل آروات (رباط/کاروانسرای سرخ) و قزل آلانگ (دیوار قزل آلان) نمونه های بارز سازندگان تمدن و بناهای تاریخی در این منطقه جز تورکمنها چه کسانی می تواند باشد؟

– مبارک آباد نامی است که صفویان بر شهر تاریخی ما آق قلعه نهاده و قاجارها را برای سرکوبی تورکمنها به این قلعه کوچ دادند. سپس نام قلعه را به پهلوی دژ تغییر دادند. به تدریج طوایف مختلف به قلعه خودشان وارد شده در آنجا سکونت گرفتند.

امیدوارم که یک محقق تورکمن به این مسئله بپردازد و از درج اطلاعات نادرست پرهیز کند.

*توضیح مربوط به تصویر: تورکمنها در داخل قلعه آق قالا— عکس مربوط به دوره ناصرالدین شاه— اسبهایی که در اسبدوانی اول و دوم شدند.. کی گفته تورکمنها در قلعه نبودند؟

www.ulkamiz.ir