گزارش آیین مراسم بزرگداشت طواق خدمتگزار بانوی شعر و ادب ترکمن – بخش دوم
پایگاه خبری اولکامیز – لطیف ایزدی:
آیین بزرگداشت طواق خدمتگزار شاعر زن ترکمن در زادگاهش برگزار شد. در این مراسم قمرالدین سیدی شاعر کلاله ای گفت: در این چرخش چرخ و فلک روزگار و در این گردونه گرد غدار هر کس به طریقی به اقناع خواست وجود خویش می پردازد. بعضی دنیای زیبای خود را در زمین و میدان چهار گوش مستطیل شکل آن می یابد و عاشق توپ و تور شده و در این زمینه نیز چنان رشد می کند و به نام و نان و نوایی می رسد و به ایل و تبار خود نیز افتخار و عزت می آفریند که نمونه بارز آن سردارها و فرهادها و مرحوم صابر کاظمی هاست و بعضی نیز عاشق کوه و طبیعت است و با فتح قله های بلند شعار و خواست قوم خود را که خواست خودش نیر هست «یاشاسئن انه دیلیم» و نمونه های دیگر آن را به عنوان نشان، با افتخار در دل طبیعت حکاکی می کند و هستند افراد قلیلی از انسان ها که دنیای آنها قلم و جوهر زر افشان قلم است که با آن سطرها را می آفریند و از تجمیع سطور آن کتاب ها و با بازنشر و چاپ آن در طرز تفکر و اندیشه هم نوعان خود و رشد و تعالی آن نقش بسزایی را ایفا می کند که نمونه بارز آن نویسندگان و شاعرانی چون مرحوم طواق خدمتگزار و… است.
وی افزود: مرحوم طواق خدمتگزار از چند حیث بانوی اولین ها بود و به همین خاطر همانند نیما یوشیج که اولین بار در اشعار فارسی قاعده قافیه و ردیف را در ظاهر در هم شکست مورد طعنه و طعمه رسانا و صاحب نظران وقت گردید. مرحوم طواق خدمتگزار نیز چون به عنوان بانو در این خطه اولین بار شعر می سرود و اولین بار با جسارت تام مجری نشست هایی در گنبد و کلاله بود و برای اولین بار از میان بانوان در مراسم مختوم قلی در آق توقای به خوانش اشعار خود پرداخت گرچه از نظر بعضی خورده گیران متعصب چنگی به دل نمی زد ولی این حرکت بجا و جسارت بی محابا چون دستگاه بلدزر جاده صاف کنی عمل نمود که ره را برای دیگر رهروان ادبیات بانوان تسطیح و تسهیل نمود.
عضو جمعیت مختومقلی فراغی کلاله تاکید کرد: اگر شاعرانی چون گؤزل شاه قلیوا در ترکمنستان و فروغ فرخزاد و پروین اعتصامی در کشور عزیزمان ایران در ادبیات برای کشور و ایل و تبار خود افتخار و عزت آفریدند بی شک عزت و قداست شعری مرحوم طواق خدمتگزار بهتر و بیشتر از آنان نباشد به یقین می توان گفت که به مراتب کمتر از آنان نیز نمی تواند باشد. اگر مرحوم طواق خدمتگزار قدم راستین اولین را به استقامت بر نمی داشت تدریس و خوانش اشعار شاعرانی چون اجو زمانی و فریده مختوم نژاد در مراسمات به دور از انتظار بود. و در مسابقه جشنواره بین المللی عندلیب اگر از میان سیصد و اندی از اشعار شاعران، از کشورهای متفاوت سروده آق بی بی بسیم به عنوان اولین سروده و شعر مریم قربانی به عنوان دومین اثر ارزشمند انتخاب می شود بی گمان تاثیر تزریق نگرش اولیه مرحوم طواق خدمتگزار به نگاه و اندیشه شعری بانوان را نمی توان به دیده اغماض نگریست.
در ادامه آرتیق حسین زاده پیام جمعیت مختومقلی کلاله را قرائت کرد. در بخشی از این پیام آمده است : « غارا غوُیونلئ تۆرکمـِنلـِرینگ دؤورۆنده اسکندر بگینگ شاهئرا غئزلارئ : « آرایش بگیم» و «شاه سرای بگیم» اؤنۆپ ،اؤسۆپ ،غوُشغئ یازئپدئرلار. گؤکدِپه سؤوهشیندِن سوُنگرا ،ارجب آخون صییادینینگ غئزئ « بیبی هاجر » حماسی غوُشغولار یازئپ ،شئغئر دیوانئ بوُلوپدئر.
حأضیرکی عاصئرداش زنان شاهئرلاردان آد توتساق: توُوشان اسِنوُوا، گؤزِل شاغولئیوُوا،آننا سوُلطان ککیلوُوا، نأزیک آننایوُوا، اوُغول جنّت بأشیموُوالار دۆرلی ماضمونلاردا غوُشغئ یازئپ تۆرکمـِن ادِبییاتئنئ بایلاشدئرئپدئرلار.
حأضیر بیزینگ زامانئمئزدا شولار یالئ ادِرمـِن ،غاهرئمان گلین – غئزلار اؤز ایل – گۆنۆنه خئذمات ادیپدیرلِر. مئثال اۆچین یانگئ _یاقئندا آرادان چئقان دوُواق خدمتگزار شوُل غاهرئمانلارئنگ بیریدیر.
دوواق شاهئر یاشلئقلارئندا ،ماغتئمغولئدئر ،موُللا نپـِس و هم_ده تۆرکمـِن شاهئرلارنئنگ انچمه دیوانلارئنا چونگور سرهدیپ ،عئلئم پایخاسئنئ اؤزۆچه اوورهنیپ کأمیللِشدیرمأگه تالاش ادیپدیر. اوُل تۆرکمـِن صَحرادا اؤنگده بارئجئ شاهئر بوُلوپ، ادِبییات توُپارلارئنا ائخلاص بیلـِن غاتناشدئ ،غوُشغئ دۆزدی ،اوُبالاردا ،شَهیرلِرده چئقئش اتدی. امما غئنانساق_دا دورموش یاغدایئ ضرارلی ،گۆن_گۆزهرانی دوُلاندئرماق اۆچین تۆرکمـِن ادِبییاتئندان یک یارئم غئراغا دۆشدی. یؤنه اوُندا _دا یۆرِک دویغولارئندا،ادِبییاتا بوُلان هؤوهسی و اۆنسی هیچ هاچان اگسیلمهدی. یاشایئشنگ دوُوامئندا ماشاتدئرو ینه باشغا شَهرلِرده ،ایشه چمِلِشدی. اینگ سوُنگوندا ینه گرکِزه دۇلانئپ غایتدئ، و «دۆردأنه» مئخمانخاناسئنئ یوُلا سالدئ. دورموشئنگ آغئر شرطلِری ،دوُغوردانام اوُنونگ ایشینه پأسگِل بردی
دوُواق شاهئر اؤز غوُشغولارئ بیلـِن تۆرکمـِن ادِبییاتئنگ بایلئغئنئ آرتدئردئ هم _ده کلاسیک فوُرما بیلـِن تأزه عوُشغولارئ دؤرهدیپ بوُلیاندئغئنئ ثوبوت اتدی. دوُواغئنگ غوُشغولارئ قاپییه و آغرامدان باشغا ،اؤزۆنه ماخصوص بوُلان موسیقیسی باردئر. ایندیکی شاهئرلار هم شوُل موسیقیدان خایئرلانار دیییپ اومئد ادیأرین. ینه بیر آیتجاق زادئم شو ادِبی بایلئقلار یؤنه دپدِرده غالمالئ دأل. اوُل غوُشغولارئ چاپ ادیپ اولئ ایله یتیرمهلیدیر
سؤزۆمینگ سوُنگوندا مرحوم دوواق خدمتگزارئنگ آدئنئنگ و غوُشغولارئنئنگ هیچ هاچان یاددان چئقمازلئغئنئ، گلجِک نسیللِر طاراپئندان هم اوُقالئپ یادلانماغئنئ آرزوو ادیأرین. »
در این مراسم اکبر پیرا عضو ارشد ترکمن دیار پیام این موسسه را قرائت کرد. همچنین کریم پورمحمدی پیام انجمن ادبی جیحون و اتوز فرهمندیان پیام انجمن ادبی قورقوت آنا را بصورت شفاهی بیان کردند.
امانلی نساری گوینده ترکمن ضمن معرفی شاعر جدید فریبا قره ککلی گفت: از سالها پیش طواق خدمتگزار را می شناسم و با ایشان رفت و آمد خانودگی داشتیم. او در شعر وشاعری قریحه بالایی داشت.
پس از آن دردانه پژمان دختر طواق خدمتگزار در باره مادر عزیزش شعری ترکمنی قرائت کرد.
همچنین شاعران فریده مختوم نژاد و حکیم قرلجه در رثای آن مرحوم اشعاری زمزمه کردند.
نوریاغدی زیارتی، رحمان قلی توماج ، قمرالدین سیدی و فریبا قره ککلی اشعاری دیگر قرائت کردند.
باخشی رحیم عطا، باخشی عاشور گلدی گرکزی و خلیل یزدانی خاطراتی جذاب از آن مرحوم بیان کردند.
الناز و آی گل خدمتگزار دو خواهر علاقمند به شعر و ادبیات ترکمنی، اشعاری از مرحوم طواق خدمتگزار قرائت کردند.
بای محمد قلیچی شاعر مراوه تپه ای نیز در سخنانی کوتاه درگذشت طواق خدمتگزار را به خانواده و خویشاوندان و دوستداران آن مرحوم تسلیت گفت و این مراسم را در شان آن شاعر دانست.
در پایان عاشورگلدی گرکزی خواننده صاحب نام موسیقی سنتی از طرف خانواده مرحوم از همه میهمانان و حاضرین تشکر و قدردانی کرد.
پس از پایان مراسم از حاضرین به صرف چای و شیرینی پذیرایی شد. ولی مراد پژمان در جمع شاعران و اصحاب فرهنگ و ادبیات از انتشار مجموعه کامل اشعار همسرش مستانه مهربان ( طواق خدمتگزار ) خبر داد .
دبیر مراسم آرتیق حسین زاده و مجری مراسم عبداللطیف ایزدی بود.
*عکس – عبداللطیف شیخ اوغلان
www.ulkamiz.ir
