پایگاه خبری اولکامیز – موسی توماج ایری با هوشواره:
شاید شما هم این روزها برای نوشتن یک مطلب، آماده کردن یک پست یا حتی بیان ایده‌ای که مدت‌ها در ذهن داشته‌اید، از هوش مصنوعی یا همان هوشواره کمک می‌گیرید. شاید هم گاهی متنی را که با کمک آن نوشته‌اید، در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنید، اما پیش از انتشار مکثی کوتاه دارید: آیا باید بگویم از هوش مصنوعی کمک گرفته‌ام؟ اگر بگویم، دیگران درباره من چه فکری خواهند کرد؟ آیا اعتبارم به‌عنوان نویسنده کم نمی‌شود؟
این نگرانی را می‌توان فهمید. ما سال‌ها عادت کرده‌ایم نویسنده را کسی بدانیم که خودش می‌نویسد، کلمات را انتخاب می‌کند و جمله‌ها را کنار هم می‌چیند. حالا ابزاری از راه رسیده که می‌تواند در چند ثانیه متنی منسجم تولید کند؛ ابزاری که مرزهای آشنای ما درباره نوشتن، خلاقیت و حتی نویسندگی را به پرسش می‌کشد.
اما شاید بهتر باشد به‌جای آنکه از خودمان بپرسیم آیا استفاده از هوش مصنوعی اعتبار ما را کم می‌کند، پرسش دیگری مطرح کنیم: ما چگونه از این ابزار استفاده می‌کنیم و چه چیزی به کمک آن به وجود می‌آوریم؟
هوش مصنوعی رقیب نویسنده نیست
استفاده از هوشواره برای تولید محتوا، به‌خودی‌خود نه غیراخلاقی است و نه مایه شرمندگی. همان‌طور که استفاده از کتاب، فرهنگ لغت، نرم‌افزارهای ویرایش یا کمک گرفتن از یک ویراستار، ارزش کار نویسنده را از بین نمی‌برد، هوش مصنوعی هم می‌تواند بخشی از فرایند نوشتن باشد.
البته میان استفاده از یک ابزار و واگذار کردن کامل اندیشیدن به آن تفاوت وجود دارد. می‌توانیم از هوش مصنوعی بخواهیم ایده‌ای را بسط دهد، استدلالی را نقد کند، متنی را روشن‌تر بنویسد یا راه‌های تازه‌ای برای بیان یک مفهوم پیشنهاد دهد. در این حالت، هوشواره به ما کمک می‌کند بهتر فکر کنیم و بهتر بنویسیم. اما اگر بی‌آنکه متن را بفهمیم، بررسی کنیم یا مسئولیت محتوایش را بپذیریم، آن را منتشر کنیم، فرصت اصلی استفاده از این ابزار را از دست داده‌ایم.
هوش مصنوعی، هرقدر هم توانمند باشد، به‌تنهایی نمی‌داند ما برای چه کسی می‌نویسیم، چرا این موضوع برایمان اهمیت دارد و قرار است چه تغییری در ذهن یا زندگی مخاطب ایجاد کنیم. این انسان است که باید هدف را مشخص کند، مسیر را بشناسد، پرسش درست بپرسد، پاسخ‌ها را ارزیابی کند و درباره نتیجه تصمیم بگیرد.
هوشواره یک ابزار است؛ کیفیت استفاده از آن به دانش، مهارت، تشخیص و خلاقیت انسان وابسته است.
تولید محتوایی ارزشمند و تأثیرگذار با کمک هوش مصنوعی، لزوماً کار آسانی نیست. باید موضوع را بشناسیم، مخاطب را درک کنیم، بدانیم چه می‌خواهیم بگوییم، دستورهای مناسبی طراحی کنیم، پاسخ‌های نامناسب را کنار بگذاریم و از میان پیشنهادهای متعدد، آنچه را مفید و درست است انتخاب کنیم. گاهی نوشتن یک دستور خوب، ارزیابی یک پاسخ یا تبدیل متنی عمومی به محتوایی دقیق و متناسب با نیاز مخاطب، به دانش و تجربه قابل‌توجهی نیاز دارد.
بنابراین، استفاده خلاقانه از هوشواره نه نشانه ناتوانی نویسنده، بلکه می‌تواند نشانه توانایی او در به‌کارگیری ابزارهای تازه برای رسیدن به نتیجه‌ای بهتر باشد.
صداقت، چیزی از اعتبار ما کم نمی‌کند
اگر بخش عمده‌ای از یک مطلب را با کمک هوشواره تولید کرده‌ایم، چرا از گفتن آن نگران باشیم؟ می‌توانیم به‌سادگی بنویسیم: «این مطلب با کمک هوش مصنوعی تهیه شده و پس از بررسی و ویرایش منتشر شده است» یا صرفا بعد از نام خودمان به عنوان نویسنده ترکیب «با هوشواره» یا «با هوش مصنوعی» را اضافه کنیم.
چنین کاری نه عذرخواهی است و نه اعتراف به ناتوانی. بیان صادقانه شیوه کار ماست. به مخاطب می‌گوییم چگونه محتوا را تولید کرده‌ایم و در عین حال، مسئولیت آنچه منتشر می‌کنیم را می‌پذیریم.
البته لازم نیست برای هر کمک کوچکی، از اصلاح یک غلط املایی گرفته تا پیشنهاد چند عنوان، توضیحی مفصل بنویسیم. میزان شفافیت می‌تواند متناسب با نقش هوش مصنوعی در تولید محتوا باشد. مهم این است که اگر منشأ تولید متن برای مخاطب اهمیت دارد یا ممکن است درباره نویسندگی، تخصص یا تجربه شخصی ما تصور نادرستی ایجاد شود، این واقعیت را پنهان نکنیم.
اعتبار نویسنده فقط از این نمی‌آید که شخصاً تک‌تک کلمات را نوشته باشد؛ از کیفیت اندیشه، ارزش محتوایی که عرضه می‌کند، مسئولیت‌پذیری و اعتمادی هم می‌آید که میان او و مخاطب شکل می‌گیرد.
به‌جای پنهان کردن ابزار، بهتر از آن استفاده کنیم
شاید در آینده، پرسش مهم این نباشد که آیا برای نوشتن از هوشواره استفاده کرده‌ایم یا نه؛ بلکه این باشد که با کمک آن چه چیزی تولید کرده‌ایم. آیا محتوای ما مسئله‌ای را روشن کرده است؟ آیا به مخاطب دانشی تازه داده یا به او کمک کرده است موضوعی را از زاویه‌ای متفاوت ببیند؟ آیا چیزی به فهم، تجربه یا زندگی او افزوده است؟
شاید صداقت درباره استفاده از هوش مصنوعی، به‌تدریج بخشی طبیعی از فرهنگ تولید محتوا شود؛ فرهنگی که در آن، ارزش آدم‌ها نه با پنهان کردن ابزارهایشان، بلکه با کیفیت کاری که ارائه می‌کنند سنجیده می‌شود.
پس بیایید بدون خجالت از هوش مصنوعی کمک بگیریم؛ نه برای آنکه وانمود کنیم چیزی هستیم که نیستیم، بلکه برای آنکه توانایی‌های واقعی‌مان را گسترش دهیم و محتوایی تولید کنیم که ارزش خواندن داشته باشد.
www.ulkamiz.ir
