چرا تحول خواهی مترقی در تنگنا قرار می‌گیرد؟

پایگاه خبری اولکامیز – عزیز مامی زاده، سردبیر فصل نامه دانش صحرا:

امروزه امپریالیسم به مثابه ی نهایی ترین مرحله ی سیستم سرمایه داری به گونه ای ظهور و بروز یافته که به نوعی متفاوت با دهه ها و سده های پیشین به نظر می آید. البته تنوع و جلوه های تکامل یافته ی آن متناسب با تکوین مولفه‌های هویتی و انباشته گی های مالی و گشایش های تکنیکی و ابزاری تولید امری منطقی به نظر می آید، زیرا تملک، زیاده خواهی و سودآوری های مالی انگیزه های این روند را گسترش داده است.

به تناسب شکل گیری این فرایند و تا حدودی عقب نشینی آرمانگرایی و تحول خواهی های انسان محور در شرایط معاصر طبیعی است که شاهد هماورد طلبی های افسارگسیخته ی این نحله ی سرمایه داری باشیم که سعی بر آن دارد که تمامی گفتمان های اجتماعی را در مسیر انحصاری این راه بکشاند. آنها از تمامی ظرفیت های اجتماعی در جهت بهره‌گیری طبقاتی بهره برده و از فرهنگ ، سیاست ، احزاب ، انجمن ها و هویت های مذهبی و قومی در سراسر جهان سود می برند و در جهت این فرایند استفاده می کنند. از ایدئولوژی نئولیبرالیسم به‌عنوان ابزار تکاملی آن بهره برده و نگرش های صنفی و اجتماعی را برای این منظور به عاریه می گیرند.

امروزه ناسیونالیسم در سراسر جهان و در مناطق قومی و در مجموعه های ملی از هویت اجتماعی و انسانی به هویت سرمایه محور در راستای شرکت های امپریالیستی ظهور و بروز یافته است. ناسیونالیسم کردی در خاورمیانه در راستای این فرایند نقش بارزی ایفا می‌کند، ناسیونالیسم عربی در سوریه و عراق نیز در دوره ی اخیر بواسطه ی تهی شدن از انگیزه‌های ترقی خواهان ی اجتماعی سریعاً در ورطه ی وابستگی امپریالیستی در جهت تحکیم و تثبیت سرمایه داری وابسته حرکت کرده است. نمونه ی پاکستان ، بنگلادش، افغانستان و عراق و اخیراً در سوریه نمونه ی مشخصی از نوع پیدایش نگرش های نئولیبرالی است.

ناسیونالیسم بعثی در عراق و سوریه به واسطه ی گسست از انبوهه ی مطالبات توده های زحمتکش، امروز به لشکریان سرمایه داری وابسته عمل می کنند. البته نباید از مدیریت و دکترین مستقل امپریالیستی غافل شد زیرا روند. این تحولات با درایت و هوشمندی آنها و فاشیسم سرمایه داری عمل می کندو یا کرده است. ناسیونالیسم جمال عبدالناصر در مصر و سازمان فتح در فلسطین قطعاً در مسیر انگیزه های مترقی اجتماعی حرکت کرده است ولی غلبه ی امپریالیستی در سپهر نظامی و فرهنگی و بالا تر اقتصادی در شرایط معاصر مسیر مثبت این تحول خواهی را از بین برده است.

امروز در ایران نیز همزمان از ناسیونالیسم و مذهب بسته به شرایط میدانی بهره گیری شده است. البته مد نظر نقش امپریالیسم رسانه ای و فرهنگی است که توسط مدیاهای آنها در شبکه های اجتماعی ، رسانه های مطبوعاتی و نشر پیش برده می شود . هویت های ملی در مجموعه های ملی نظیر ایران نیز تحت فشار این نوع گفتمان مترصد آن است که غافله را به نفع سرمایه داری سلطه‌گر امپریالیستی ببازد.

آموزه های اکادمیک و دانشگاهی نیز تا حدود زیادی در شکل گیری این فرایند کمک کرده‌ است. فرایندی که نظم سلطه را توجیه و انحرافات روند را گسترش می دهد. نئولیبرالیسم به عنوان عمود و خیمه ی فرهنگی امپریالیسم در شرایط کنونی توجیه گر فلسفی رشد سرمایه داری کنونی است که در میان طبقه ی متوسط و خرده بورژوازی جوامع مستقل به عنوان اهرم حرکتی استفاده می شود .

در غیاب سوسیالیسم علمی روشنفکران لیبرال قطعاً در استحکام این فرایند نقش تعیین کننده دارند. استفاده از چهره‌های موجه ورزشی، سینمایی ، هنری از جمله نویسندگان و شاعران امری مرسوم و رایج شده است. اندیشکده ها و انجمن های فرهنگی و هنری نیز در مسیر این پروسه به گردان های خارپشت آوانگارد سرمایه داری تبدیل شده اند.

دشمن تحول خواهی مثبت در شرایط کنونی فشار همزمان رسانه های امپریالیستی و طبیعت وجودی ، خصائل و ویژه گی های اقشار متوسط سرمایه داری و خرده بورژ وازی است که خستگی ناپذیر حماقت لومپنانه را پمپاژ می کنند .

www.ulkamiz.ir