مصاحبه رهبر ملی مردم ترکمنستان با صدا و سیمای ایران

پایگاه خبری اولکامیز – رهبر ملی مردم ترکمنستان، رئیس مصلحت خلق ترکمنستان، قربانقلی بردی محمداف، در چارچوب سفر خود به جمهوری اسلامی ایران، بنا به درخواست طرف ایرانی، به پرسشهای سید محسن حسینی، خبرنگار سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (IRIB)، پاسخ داد. این مصاحبه، گواه دیگری بر توسعه مستمر روابط ترکمنستان و جمهوری اسلامی ایران است؛ روابطی که بر پایه اصول حسن همجواری، احترام متقابل و اشتراکات فرهنگی و معنوی دو ملت استوار است.

رهبر ملی محترم مردم ترکمنستان، به سرزمین ایران خوش آمدید! حضور جنابعالی در این روزهای دشوار در ایران و ابراز همدردی و حمایت از مردم ایران، برای ملت و دولت جمهوری اسلامی ایران از اهمیت بسزایی برخوردار است. طرف ایرانی از این اقدام ارزشمند جنابعالی صمیمانه قدردانی می کند. ایران و ترکمنستان دو کشور همسایه و برادر هستند. در آغاز این گفتگو، خواهشمندیم درباره دیدارها و گفتگوهای جنابعالی با رهبر فقید معنوی جمهوری اسلامی ایران و اهمیت و نتایج آنها توضیح بفرمایید؟

بسیار سپاسگزارم. مردم ترکمن در طول قرن ها همواره برای روابط دوستانه و برادرانه ارزش و احترام ویژه ای قائل بوده اند. ترکمنستان و جمهوری اسلامی ایران دو کشور همسایه و برادر هستند که همواره روابطی مبتنی بر حسن همجواری و احترام متقابل را حفظ کرده اند. همانگونه که جنابعالی نیز اشاره کردید، مرحوم آیت الله سید علی حسینی خامنه ایِ ، نه تنها در کشور خود، بلکه در دیگر کشورها نیز به عنوان شخصیتی بزرگ و برجسته شناخته می شد. نخستین دیدار من با آیت الله خامنه ای در بهار سال ۱۹۹۸ و در جریان سفر ما به کشور برادر، جمهوری اسلامی ایران، انجام شد. در آن زمان، من وزیر بهداشت و صنایع پزشکی ترکمنستان بودم. نخستین دیدار با ایشان تأثیر عمیقی بر من گذاشت. از آن زمان تاکنون ۲۸ سال سپری شده است. در سال ۲۰۰۱ به عنوان معاون رئیس کابینه وزیران ترکمنستان در امور آموزش، علوم، بهداشت و فرهنگ منصوب شدم. از سال ۲۰۰۷ نیز به مدت ۱۵ سال در مقام رئیس جمهور ترکمنستان، در خدمت مردم و میهن خود بودم. در سال ۲۰۲۲ نیز مردم کشورم مرا به عنوان رهبر ملی مردم ترکمنستان و رئیس مصلحت خلق ترکمنستان برگزیدند. در تمامی مسئولیت های دولتی که بر عهده داشتم، این افتخار نصیبم شد که با رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران دیدار و گفتگو داشته باشم.
هر بار که با آیت الله سید علی حسینی خامنه ای دیدار میکردیم، ایشان با متانت، دانش، درایت و خردمندی خود، رهنمودهای ارزشمندی ارائه میکردند. در میان مردم ترکمن و ایران ضرب المثلی وجود دارد که میگوید: «بزرگ را احترام و کوچک را تکریم باید کرد.» بر همین اساس، ایشان همواره دیدگاه ها و نظرات خود را درباره مسائل سیاسی، روابط تجاری و اقتصادی و همچنین موضوعات فرهنگی و انسانی که موجب نزدیکی هرچه بیشتر دو ملت میشود، با ما در میان می گذاشتند. آن دیدارها که در راستای منافع دو ملت و با هدف حفظ و تقویت روابط دیرینه میان دو کشور برگزار می شد، همواره نتایج ارزشمند و ثمربخشی به همراه داشت. آشنایی و روابط من با رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران در طول سالیان متمادی، همواره برای دو کشور ما دستاوردها و منافع فراوانی به ارمغان آورده است.

جنابعالی به خاطرات خود از رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران اشاره فرمودید. آیا می توانید به برخی از به یادماندنی ترین و تأثیرگذارترین لحظات آن دیدارها و خاطرات، به طور ویژه اشاره بفرمایید؟
همه دیدارهای متقابلی که با یکدیگر داشتیم، تأثیرگذار و به یادماندنی بود. اما رهبر جمهوری اسلامی ایران در هر دیدار، با استناد به این حکمت که «در روز قیامت، نخست از همسایه سؤال می شود»، همواره می فرمودند: «شما برای ما تنها یک همسایه نیستید، بلکه با ما پیوندی همچون خویشاوندیِ خونی دارید.»
به اعتقاد من، همه دیدارهای ما اهمیت ویژه‌ای داشت. به ویژه زمانی که درباره مسائل سیاسی گفتگو می کردیم، سخنان ما تنها به روابط دو کشور محدود نمی شد، بلکه درباره رفاه، صلح و ثبات منطقه و حتی جهان نیز با رهبر جمهوری اسلامی ایران گفتگوهای فراوانی داشتیم. همانگونه که آگاه هستید، ترکمنستان تنها کشور جهان است که بی طرفی دائم آن تاکنون سه بار از سوی سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده است. از همین رو، درباره موضوعات مربوط به صلح و توسعه پایدار نیز تبادل نظرهای گسترده ای انجام می دادیم. در زمینه روابط تجاری و اقتصادی نیز ایشان همواره رهنمودها و توصیه های ارزشمندی ارائه می کردند. در فرهنگ مردم ترکمن و ایران و به طور کلی در آموزه های اسلامی، این باور وجود دارد که اگر انسان بخواهد زندگی پربار و ثمربخشی داشته باشد، باید راه بسازد و پل بنا کند.

در همین راستا، ترکمنستان و جمهوری اسلامی ایران طی سال های گذشته به صورت مشترک چندین جاده، خط آهن و پل احداث کرده اند. رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران همواره می فرمودند: «حکمت راه ها در آن است که ملت ها را به یکدیگر پیوند می دهد.» به گمان من، این سخن یکی از تأثیرگذارترین خاطرات و لحظات به یادماندنی آن دیدارهاست.
در جریان این گفتگوی ما، بیان مسیر زندگی و خدمات یک شخصیت بزرگ در چند جمله، به هیچ وجه کافی نیست. خدماتی که ایشان برای مردم و در راستای تأمین منافع آنان انجام داده اند، بسیار گسترده و ارزشمند است. احداث پل و ساخت راه، موجب تحکیم دوستی و برادری میان ملت ها می شود. با رهبر جمهوری اسلامی ایران، درباره روابط تجاری و اقتصادی، دستاوردهایی که ارزش آن ها هم سنگ قرن ها تلاش است، و نیز درباره ریشه های مشترک فرهنگی و تاریخی دو ملت، بارها تبادل نظر می کردیم. همچنین با نگاهی به تاریخ، درباره ضرورت انتقال ارزش های اخلاقی و فرهنگی به نسل های آینده نیز گفتگو و رایزنی داشتیم. از همین رو، ما با دانشمندان، شاعران و نویسندگان ایرانی روابط و همکاری های نزدیکی داریم. در ترکمنستان نیز مؤسسه نسخ خطی فعالیت می‌کند و در همین چارچوب، درباره مطالعه و حفظ میراث تاریخی و مکتوب گذشتگان نیز گفتگو می کردیم. این موضوع برای ما از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. همانگونه که آگاه هستید، در حال حاضر بیش از سه میلیون ترکمن در استان گلستان جمهوری اسلامی ایران زندگی می کنند. از این رو، با رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران بارها درباره راه های تحکیم دوستی و برادری میان مردم ترکمن و ایران تبادل نظر می کردیم.
در خاک جمهوری اسلامی ایران، آرامگاه شاعر بزرگ، اندیشمند و نامدار ما، مختومقلی فراغی، قرار دارد. این امر فرصت ارزشمندی را برای مردم ما فراهم می آورد تا به زیارت آرامگاه وی در ایران مشرف شوند. از این رو، ما مشترکاً یاد و خاطره این شخصیت برجسته را گرامی می داریم و برای اشعار و میراث ادبی ارزشمند او احترام و ارج فراوان قائلیم.
همانگونه که اشاره کردم، در طول ۱۵ سالی که مسئولیت هدایت کشور را بر عهده داشتم، با مدیریت اینجانب، پروژه های متعددی از جمله احداث خطوط انتقال گاز، خطوط انتقال برق، راه آهن و جاده های زمینی به اجرا درآمد. در نتیجه اجرای این طرح های مشترک، حجم مبادلات تجاری میان دو کشور در برخی سال ها از ۵ میلیارد دلار نیز فراتر رفت. رشد تجارت دوجانبه نیز هر سال کمتر از ۱۱۵ تا ۱۵۰ درصد نبود. جمهوری اسلامی ایران با کشورهای متعددی هم مرز است، اما طولانی ترین مرز زمینی آن با کشور ما، ترکمنستان، است. طول مرز مشترک میان ترکمنستان و ایران بیش از یک هزار و ۵۰۰ کیلومتر است. رهبر معظم انقلاب اسلامی همواره می فرمودند: «مرز میان ما، مرز دوستی و برادری است.» از همین رو، ایشان شخصیتی بزرگ و برجسته بودند.
برای ما مایه افتخار و مباهات است که رهبر معظم انقلاب اسلامی در ترکمنستان همواره از احترام و تکریم والای مردم ترکمن برخوردار بوده و یاد و خاطره ایشان نزد ملت ترکمن با ارج و احترام گرامی داشته می شود.
مردم ترکمن همواره احترام و ارادت عمیقی نسبت به رهبر معظم انقلاب اسلامی ابراز می کردند. رهنمودها و توصیه های ایشان برای ما از اهمیت ویژه ای برخوردار بود. در دیدارهایمان، درباره همه مسائل زندگی، از تربیت فرزند از نخستین روزهای تولد تا دوران سالمندی، گفتگو می کردیم. افزون بر این، به موضوعات دینی نیز می پرداختیم. همانگونه که آگاهید، ترکمنستان کشوری سکولار و دموکراتیک است. با این حال، ما برای دین خود، سنت های اصیل ترکمنی و ارزش های اسلام احترام و جایگاه والایی قائلیم. در این زمینه، توصیه ها و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی، به ویژه برای نسل جوان، از اهمیت بسزایی برخوردار بود. برای نمونه، سفارت جمهوری اسلامی ایران در ترکمنستان در مجاورت دانشگاه کشاورزی این کشور قرار دارد. رهبر معظم انقلاب اسلامی می فرمودند: «کارکنان سفارت به من گفته اند که دانشجویان شما دختران و پسرانی مؤدب، بااخلاق و شایسته هستند؛ پسران با کلاه سنتی ترکمنی و دختران با گیسوان بافته شده در محیط دانشگاه حضور می یابند. این نشان دهنده پایبندی شما به سنت های دیرینه و مسیر ارزشمند نیاکانتان است» . بی تردید، هم فرهنگ ملی و هم آموزه های اسلامی، هر دو در تربیت نسل جوان و شکل گیری شخصیت آنان نقش بسیار مهم و تأثیرگذاری دارند.

در آخرین دیدارمان، رهبر معظم انقلاب اسلامی از من پرسیدند: «برادر، آیا علاوه بر ساخت مسجد، مدرسه دینی نیز احداث می کنید؟» سپس تأکید کردند: «مسجد، خانه خداست؛ اما ساخت مدرسه دینی از اهمیت و ارزش والاتری برخوردار است.» ایشان همچنین تصریح کردند که تأسیس مدرسه دینی از جمله اعمالی است که در مسیر هدایت معنوی جامعه، پاداش و ثواب فراوانی دارد.

در همان گفتگو فرمودند: «برادر، من به دلیل مشغله های کاری به ندرت از منزل خارج می شوم؛ اما پس از آنکه مسجدتان به پایان رسید، حتماً مایل هستم برای بازدید از آنجا حضور پیدا کنم. » همه این سخنان و رفتارها گواه آن است که رهبر معظم انقلاب اسلامی شخصیتی ژرف اندیش، دوراندیش و برخوردار از افق فکری گسترده بودند. زیرا ایجاد هماهنگی و توازن میان سیاست، اقتصاد، انسان دوستی، فرهنگ و دین، کاری بسیار دشوار و درخور ستایش است. همانگونه که در فرهنگ ما گفته می شود: «بزرگتر را حرمت و کوچکتر را محبت باید داشت.» هر دیدار من با رهبر معظم انقلاب اسلامی، تأثیری عمیق و ماندگار بر جای می گذاشت. از همین رو، مردم ترکمن همواره احترام و ارادت ویژه‌ای نسبت به ایشان قائل بوده اند.
در اینجا عکسی از یکی از دیدارهای جنابعالی با رهبر معظم انقلاب اسلامی وجود دارد. با نگاه کردن به این تصویر، چه احساساتی در شما زنده می شود و چه خاطراتی را به یاد می آورید؟

اگر اشتباه نکنم، این عکس مربوط به آخرین دیدار ماست. با دیدن آن، احساس خرسندی عمیقی در من زنده می شود؛ زیرا روابط و پیوندهای برادرانه میان ما در آن دوران بسیار سازنده، صمیمانه و ثمربخش بود. اما تقدیر الهی برای هر انسانی سرنوشت و عمر مشخصی رقم می زند. ما همواره در دعاها و نیایش های خود از خداوند متعال مسئلت می کنیم که آرامگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی نورانی، جایگاه ایشان در بهشت برین و روح بلندشان قرین رحمت و آرامش ابدی باشد.
همانگونه که آگاهید، در دوره اخیر جهان با تحولات و چالش های پیچیده و متعددی روبه رو شده است. بی تردید، پیشگیری از گسترش این وضعیت و برون رفت از آن، مستلزم اتخاذ راهکارها و تدابیر مؤثر است. در این زمینه، دیدگاه رهبر ملی مردم ترکمن، جنابعالی و ملت ترکمن درباره این تحولات و راه های مقابله با آن چیست؟

همان طور که پیش تر نیز اشاره کردم، « در روز قیامت، نخست از همسایه سؤال می شود » بنابراین، اگر بخواهیم مشخصاً در این خصوص سخن بگوییم، باید تأکید کنم که در شرایط دشوار و بحرانی، ما مرزهای خود را باز نگه داشتیم و کمک‌های بشردوستانه ارسال کردیم. ما در این زمینه خود را کنار نکشیدیم و نسبت به این مسائل بی تفاوت نبودیم. ترکمنستان سیاست «درهای باز» را دنبال می کند. کشور ما، با پایبندی به اصول تعادل، برابری، رفاه و صلح دوستی، کشوری بی طرف است که بی طرفی آن سه مرتبه در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است. از این رو، دولت و ملت شما نیز به خوبی با سیاست عادلانه، سازنده و صلح طلبانه ای که امروز ترکمنستان دنبال می کند، آشنایی دارند. در پایان پاسخ به پرسش شما، مایلم بر یک نکته مهم تأکید کنم: تاکنون هیچ جنگی نتوانسته است افتخاری برای خود به همراه داشته باشد؛ چراکه گلوله ای که شلیک می شود، میان انسان ها تفاوتی قائل نیست و تشخیص نمی دهد که در برابر آن، کودک قرار دارد یا سرباز. به همین دلیل، مردم ترکمنستان نیز همواره از نظر سیاسی، در همه عرصه ها و مجامع، دیدگاه ها و مواضع خود را بر اساس صلح، تفاهم و حل وفصل مسالمت آمیز مسائل بیان می کنند.
از این پس، هرگاه نام رهبر معظم جمهوری اسلامی ایران، شهید آیت الله سیدعلی حسینی خامنه ای، ذکر شود، شما چه خواهید گفت؟
اگر بخواهم آن را در یک جمله بیان کنم: از این پس راه او ادامه خواهد داشت.

رهبر ملی محترم، از جنابعالی بابت ابراز همدردی با ملت ما در این روزهای دشوار، همراهی در اندوه و احساسات مردم ما، و همچنین پاسخ‌هایی که به پرسش‌های ما ارائه فرمودید، صمیمانه سپاسگزاریم. متشکرم.

www.ulkamiz.ir