گفتگو با لیدر چادر هنری دوگونچی در آق توقای و یارانش
پایگاه خبری اولکامیز – به گزارش ترکمن دیار پنج شنبه بیست و چهارم اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ مراسم ۲۹۳ مین سالروز تولد شاعر و عارف نامی ترکمن مختومقلی فراغی با حضور هزاران نفر از مشتاقانش در آق توقای برگزار شد. شامگاه آن شب برنامه های فرهنگی ادبی هنری اجرا گردید که نماد همدلی، امید، تکثر و تنوع بود. یکی از این چادرها به نام روستای دوگونچی بود که نگاهها را به خود معطوف ساخت. این چادر به همت تحسین برانگبز بهروز ایزدی عضو شورای روستای دوگونچی و یارانش احد دوگونچی، محمد ایوب ایزدی، امید فامیلی و برخی دوستداران برپا شده بود.
با بهروز ایزدی سرپرست و مدیر چادر دوگونچی به زبان ترکمنی گفتگو کردیم که مشروح آن را به زبان فارسی می خوانید:
آقای ایزدی ضمن سپاس در ابتدا بفرمایید که هدف شما از حضور کاروان دوگونچی در آق توقای و حمایت از این حرکت فرهنگی چیست؟
مختومقلی ایشان شناسنامه ترکمنهاست. ما به او افتخار می کنیم و می کوشیم با عمل به تعالیم او زبان و فرهنگ اصیل خود را حفظ کنیم. اشعار فراغی پرمحتواست و ما را به معنویت سوق می دهد. فراغی از آینده خبر می دهد. از عشق سروده است. ما در پی تکریم و بزرگداشت این شاعر بزرگ هستیم. آق توقای را کانون توجه به فرهنگ و ادبیات و موسیقی می دانیم و به فکر برپایی چادر افتادیم. بنابراین از خلیفه باخشی شیخی پنق خواننده دوتار و بهروز مرگنی نوازنده دوتار دعوت کردیم که در چادر دوگونچی اجرای برنامه داشته باشد. آنها نیز پذیرفتند و به چادر ما زینت بخشیدند. هدف دیگر ما برافراشتن نام و یاد روستایمان در ترکمن صحرا بود.
دلایل انتخاب باخشی شیخی پنق برای کنسرت موسیقی در چادر دوگونچی چه بود؟
ما سبک خوانندگی شیخی پنق را می پسندیم. اجرایش را دوست داریم. با استاد روابط دوستی صمیمانه داریم. به گونه ای که در فصل زمستان وی را به آلاچیق مان دعوت می کنیم هر دو سه هفته نشست هنری داریم. همچنین خلیفه اگر تابستان برنامه دارد به ما اطلاع می دهد و ما هم با او به عروسی می رویم.
از حال و هوای مراسم بزرگداشت مختومقلی در آق توقای حرف بزنید؟
حال و هوای مراسم شادی بخش و بیادماندنی بود. ما سال گذشته نیز برنامه داشتیم امسال کیفیت برنامه ها بهتربود. هوا نیز مساعد بود. مشتاقان و علاقمندان بسیاری به چادرما آمدند و به استماع آوازباخشی نشستند. چادر را با کمک دوستانم محمد ایوب، احد ، امید و علاقمندان در مکان گذشته برپا کردیم. برای نشستن مردم موکت و روفرشی پهن کردیم برنامه ها را به خوبی به پیش بردیم. امسال نسبت به سال گذشته جمیعت بیشتری در چادر دوگونچی حضور یافت.
برنامه های چادر دوگونچی در آق توقای چه ساعتی شروع شد و تا کی ادامه داشت؟
بعد از نماز عشا شروع کردیم و تا ساعت یک ونیم شب برنامه داشتیم خلیفه شیخی پنق ۴۳ ترانه اجرا کرد که جذاب و بی نظیر بود. اصولا در عروسی ها میانگین اجرای باخشی ها ۱۸ تا ۲۵ آواز است.
در چادر دوگونچی چه کسانی به گویندگی پرداختند؟ آیا شاعران هم شعر خواندند ؟
گوینده اصلی چادر دوگونچی نازمحمد کر( نازجان ) بود و امان گلدی قانقرمه نیز همکاری کرد. دو سه نفراز جوانان شاعر ، اشعارشان را قرائت کردند.
دوگونچی از معدود روستاهایی بود که در آق توقای چادر فرهنگی هنری داشت در این باره توضیح دهید؟
مردم روستای ما از قدیم الایام به موسیقی سنتی ترکمنی علاقه زیادی دارد. بزرگان روستا غالبا باخشی اختصاصی داشتند و در خانه شان محافل موسیقی برپا می کردند. همیشه نوای موسیقی در روستا طنین انداز بود. درمجالس عروسی باخشی ها آواز می خواندند و شادی می نمودند. دلبستگی به دوتار در رگ و خون ما هست.
از کمبودها و کاستی های مراسم مختومقلی در آق توقای بگویید؟ از مسئولین چه انتظار و خواسته ای دارید؟
آق توقای در دل صحرا ست به همین سبب مشکلاتی دارد. مسئولین خدمات دادند. چند تانکر آب گذاشتند. سرویس بهداشتی در چند نقطه قرار داشت ولی از برخی چادرها دور است. در کل مراسم خوب بود. برنامه ها در آرامش و دوستی برگزار شد و دعوا و جنجالی رخ نداد. و اما خواسته من از مسئولین مراوه تپه که تعداد سکو ها و جایگاهاه را افزایش دهند تا خوانندگان بیشتری بتوانند اجرای برنامه داشته باشند. این حرکت شاید برای کسانی که نمی آیند تاثیر مثبت خواهد گذاشت. ما هم آماده هستیم در حد توان همکاری کنیم. سه الی چهار سکوی دیگر درست کنند و بستر را برای هنرمندان فراهم کنند.
به نظر شما مهمترین جاذبه مختومقلی فراغی چیست؟
مختومقلی ترکمنها را به دنیا معرفی کرده است. ترکمنها را به نام او می شناسند. او ولی است. اشعارش آدمی را جذب می کند. او معلم همه ماست از اشعارش درس زندگی و دیانت می آموزیم.
در آق توقای استقبال از چادر هنری دوگونچی چگونه بود؟
استقبال بسیار خوب بود. جمعیت زیادی در چادر دوگونچی حضور داشتند. باخشی ترانه های درخواستی حاضرین را به زیبایی اجرا کرد. مثلا سلام سانگا مختومقلی را خواند. قارداش عبدالله را با سوز اجرا کرد.
در باره برپایی صدقه ( شام ) حرف بزنید ؟
بعد از نماز مغرب سفره گستردیم و طعام دادیم. صدقه بلا را دور می کند اقوام و خویشاوندان و دوستان به بهانه صدقه گرد هم می آیند و برای شادی روح اموات و در گذشتگان دعا می کنند. من در این لحظات معنوی احساس شادمانی و افتخار کردم.
به نظر شما موسیقی چه فوایدی دارد؟
اگر باخشی زیبا بخواند روحیه شنونده را جلا می دهد. غم و غصه زندگی از بین می رود. به انسان نیرو می بخشد. خستگی را از تن آدم می زداید باعث تجدید روحیه میشود. دوستی ها تحکیم می یابد و دلها به هم نزدیکتر می شود.
از دوست عزیزتان مرحوم طواق قربان ایزدی یاد کنید ؟
خلیفه شیخی پنق به ما ( باش دوغان ) و ( باش ولایت ) می گوید. ما به مانند ۵ برادرهستیم. محمد ایوب ایزدی سنگ کار، احد دوگونچی سنگ فروش، امید فامیلی و مرحوم طواق قربان دوست صمیمی ما بود. الان چهارنفر شدیم، جای او خالی است. طواق قربان عمرش کوتاه بود. خلیفه به خاطر او ترانه ( اقبال بولمادی ) را به صورت محزون اجرا کرد که آدم را گریان کرد.
در پایان اگر سخنی دارید مطرح کنید؟
از پرسنل نیروی انتظامی و راهنمایی رانندگی مراوه تپه و همه زحمت کشان عرصه فرهنگ و ادبیات و موسیقی تشکر می کنم که نظم و امنیت را برقرار کردند. تلاش آنها واقعا قابل تقدیر و تشکر است. همچنین از فرماندار محترم مرواه تپه هم تشکر می کنم که با اکیپ خود به چادرهای فرهنگی هنری سر زدند.
در ادامه با اعضای اصلی چادر دوگونچی گفتگو کردیم و نظر و دیدگاه آنها را شنیدیم
محمد ایوب ایزدی گفت: موسیقی چیز ساده ای نیست شعرمختومقلی با دوتار و کمانچه زیباست و تاثیر می گذارد. آوای دوتار به درون جلا می دهد و غم و غصه را می زداید. ما به موسیقی نیاز داریم.
امید فامیلی دوگونچی گفت: مزیت بزرگ گروه ما اخلاص است. بهروز لیدرماست. هدف دیگر برپایی نشست و دورهمی است. هدف سوم همبستگی و اتحاد است. حضور شوق انگیز علاقمندان موسیقی و رضایت آنها از چادر دوگونچی به ما انگیزه میدهد انشاء الله سال بعد قویترشرکت خواهیم کرد.
وی افزود: موسیقی روح را نوازش میدهد آدم را سبک می کند . ساز و آواز و شعر هر کدام داستان خاص خود را دارد. اشعار مختومقلی معنوی است. موسیقی در ذات آدم قرار دارد. مراسم مختومقلی در آق توقای به مانند فستیوال هنری است. سلیقه های مختلف گرد هم می آیند که رقابت ایجاد می کند.
احد دوگونچی گفت: حضور چادر دوگونچی در آق توقای هم لذت بخش است و هم مایه افتخار است. ما تلاش کردیم نام روستای مان را ارتقا دهیم. چادر دوگونچی طرفداران خاص خود را دارد. قبل از مراسم از ما می پرسند که آیا امسال برنامه دارید و به آق توقای می روید این ها توجه مردم به ماست.
باخشی قادیر دوگونچی گفت: این گروه به رهبری بهروز و همراهی محمد ایوب، احد و امید علاوه برتدارک دیدن چادر دوگونچی در آق توقای در زمینه های اجتماعی نیز فعال هستند. من پل ارتباطی میان دیگران و این گروه هستم.
وی افزود: این گروه پاکترین گروه هستند. بی ریا و بی غل و غش برای مختومقلی تلاش می کنند. مختومقلی همچون پدر و مادر است که ما را به هم وصل میکند. در واقع فراغی حلقه اتصال ترکمنها است. بهانه ای است برای جمع شدن. اگر مختومقلی نامش از بین برود مثل کسی خواهیم بود که پدر و مادرمان را از دست داده ایم. من قلبا از این چهار فرهنگدوست عزیز تشکر میکنم. روح طواق قربان نیزشاد باشد. این فعالان باید معرفی شوند چون کاربزرگی انجام دادند . حرکت بهروز و یارانش در آق توقای حمایت از موسیقی به حساب می آید. سبب همدلی و اتحاد می شود. نام و آوازه روستای دوگونچی را بالا می برد.
سخن آخر حضور سبز مردم در آق توقای و اجرای برنامه های ادبی هنری، یک ظرفیت فرهنگی است که باید آن را مغتنم شمرد. این رویدادها در کنار معرفی هنرمندان، سبب همدلی، برادری و انسجام و شادی می شوند و از آن در جهت معرفی تاریخ ، فرهنگ، هنر و ادبیات ترکمن بهره مند شویم.
مصاحبه از : عبداللطیف ایزدی
منبع- نشریه ترکمن دیار شماره ۳۵
ww.ulkamiz.ir
