مختومقلی نماد وحدت قومی

پایگاه خبری اولکامیز- فرحناز ایگدری ، فعال فرهنگی اجتماعی
مختومقلی فراغی (۱۶۸۱–۱۷۸۵ میلادی)، شاعر برجسته ترکمن، یکی از بزرگترین چهرههای ادبیات شفاهی و کلاسیک ترکمن محسوب میشود. اشعارش که عمدتاً در قالب غزل، قصیده و مثنوی سروده شده، بر پایه زبان ترکمنی و با مضامین عشق، طبیعت، وطنپرستی و عرفان استوار است و تأثیر عمیقی بر هویت فرهنگی ترکمنها گذاشته.
در جهان، جایگاه او بیشتر در حوزه مطالعات شرقشناسی و ادبیات ترکی برجسته است؛ دیوانش توسط محققانی چون ولادیمیر بارتولد (روسیه) و آنهماری شیمل (آلمان) بررسی شده و به زبانهای روسی، انگلیسی و آلمانی ترجمه گزیدههایی از آن موجود است. یونسکو در سال ۱۹۹۱، سال تولد ۳۱۰ او را گرامی داشت و ترکمنستان او را «شاعر ملی» مینامد، اما شهرت جهانیاش محدود به محافل دانشگاهی است و کمتر از شاعرانی چون حافظ یا مولانا شناختهشده است.
امروزه، در کنفرانسهای ادبی آسیای مرکزی و جوایز فرهنگی ترکمنستان، فراغی نماد وحدت قومی است، هرچند ترجمههای کامل به زبانهای اروپایی نادرند و جایگاهش عمدتاً منطقهای باقی مانده است.
راهکار پیشنهادی جهت افزایش میراث مختومقلی در منطقه آسیای مرکزی:
۱.برگزاری جشنوارههای فرهنگی: جشنواره سالانه شعر مختوم قلی در ایران با دعوت از شاعران ترکمنستان، افغانستان و ازبکستان، برای تبادل و ترویج آثارش وتخصیص اعتبارمالی خاص مربوط به بزرگداشت جایگاه مختومقلی
۲.انتشار ترجمهها و پژوهشها: ترجمه غزلیاتش به زبانهای پارسی، روسی و عربی، و چاپ کتابهای تحقیقی در دانشگاههای منطقه برای معرفی عمیقتر
۳.فعالیتهای دیجیتال و آموزشی: اپلیکیشن شعرهایش با صوت، وبسایت چندزبانه، و گنجاندن در برنامه درسی مدارس ترکمن و همسایگان برای نسل جوان.
منبع – ماهنامه ترکمن دیار شماره ۳۴
www.ulkamiz.ir


