پهلوی؛ نسخهای منسوخ در تاریخ سیاسی ترکمنصحرا ( قسمت اول )
پایگاه خبری اولکامیز – آتلان بیات داشلیبرون -گنبدقابوس
حکومت سلطنتی پهلوی در حافظه تاریخی مردمان ترکمنصحرا پر از چالشها و مسائلی بوده که تاثیرات موثری در زندگی سیاسی اجتماعی این خطه برجای گذاشته که البته برخی از مسائل حقوقی آن همانند کهنه زخمیست که با گذشت دههها تاکنون التیام نیافته است.
در این سلسله گفتار به بررسی سیاستهای پهلوی در ترکمنصحرا خواهیم پرداخت؛ سلطنت مطلقهای که با سرکوب خونین آبان ماه ۱۳۰۴ شمسی در تورکمنصحرا آغاز شد و با انقلاب بهمنماه سال ۱۳۵۷ پایان یافت؛
الف) آبان خونین:
در آبان ۱۳۰۴ شمسی ارتش رضاخانی با یورش از چهار سو به جهت سرکوب اشرار منطقه! وارد ترکمنصحرا شده؛بنابر اسناد و شواهد، اساس سرکوب خونین با اسم رمز «مقابله با اشرار»،در واقع هدف آن مردم بیگناه و روستاییان ترکمنصحرا بوده است.
به برخی از این اسناد بصورت گذرا خواهیم پرداخت:
«پس از رسیدن اردو به پیشکمر (شهر فراغی امروزی) سرکردگان ترکمنها را که در جنگل دسته دسته متواری بودند و عده زیادی هم از گوکلانها که عیال و اطفالشان در تحت تسلط اردو مانده بود جان محمدخان شروع به تیرباران نمودن تراکمه تسلیم شده یا در جنگ به اسارت درامده برامد طوری که این کشتار و وحشت در تمام اردو پخش شد ماها که نزدیک جانمحمدخان بودیم هم به هراس افتادیم»۱
یا در جایی دیگر ملکالشعرای بهار در توصیف این فاجعه انسانی مینویسد:
«با فوجش وارد ترکمنصحرا شد و به هر روستایی رسید جوانان روستا را از پیران جدا کرد و حکم به قتل آنها داد»
مقاومت روستای «سلاخ» و فاجعه کشتار و به آتش کشیده شدن روستا توسط سرلشکر زاهدی که برگ سیاه دیگری از پهلوی در تاریخ این سرزمین نقش بست.
این تراژدی همچون مقاومت «گوکدپه» میتواند در بخش ادبیات حماسی ترکمن نقش برجستهای داشته باشد.
روایات متعددی در مورد وقایع سالهای نخست به قدرت رسیدن پهلوی اول و هجوم به ترکمنصحرا وجود دارد راویانی که برخی تا چند دهه اخیر نیز در قید حیات بودند و تعداد اندکی توانستند خاطرات خود از ان روزگاران را مکتوب کنند.
ارتش هر کشور دو وظیفه اساسی دارد؛حفظ حدود و ثغور مرزهای کشور و حفاظت و پشتیبانی از جان و مال شهروندانش؛
علی رغم این اصول، پروژه دولت_ملت سازی رضاخانی که خود ماشه استعمار انگلیس در کشور بوده با الگوی سرکوب خونین اتینک_گروههای ایرانی آغاز شد؛
با بررسی کشتار آبان ۱۳۰۴شمسی،ترکمنها جزو اولین قربانیان این پروژه بودند که توسط ارتش شاهنشاهی و با حمایت انگلیس به اجرا درامد!
۱_(خاطرات میرزا محمود صارم الممالک درگزی_ناشر:شیلان سال چاپ
ادامه دارد
www.ulkamiz.ir
