مدارس گلستان آماده بازگشایی؛ گام بلند دولت برای جبران کمبود فضای آموزشی

به گزارش ایرنا، در آستانه بازگشایی مدارس، استان گلستان خود را برای بازگشت بیش از ۴۴۰ هزار دانش‌آموز به کلاس‌های درس آماده می‌کند و در این بین، سه هزار و ۵۰۰ کلاس در طرح بهسازی قرار گرفته، ۱۹۰ کلاس جدید در قالب ۳۸ پروژه آموزشی آماده بهره‌برداری است، مدارس مستقل کانکسی جمع‌آوری شده و توسعه انرژی خورشیدی و هوشمندسازی نیز در دستور کار قرار دارد.

با این حال میانگین حدود ۳۵ دانش‌آموز در هر کلاس، سرانه فضای آموزشی حدود ۴.۶ مترمربع، فاصله سرانه ورزشی با استاندارد و مهم‌تر از همه کمبود زمین در گرگان و گنبدکاووس برای مدرسه‌سازی نشان می‌دهد که عدالت آموزشی در گلستان همچنان به سرمایه‌گذاری، زمین و مشارکت عمومی نیاز دارد.

آمارها نشان می‌دهد گلستان با وجود گام‌های برداشته‌شده برای توسعه فضاهای آموزشی همچنان با فاصله قابل‌توجهی از متوسط سرانه فضای آموزشی کشور و اهداف برنامه هفتم مواجه است به‌گونه‌ای که سرانه فضای آموزشی استان حدود یک مترمربع کمتر از میانگین کشوری و حدود ۱.۵ مترمربع پایین‌تر از سطح پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم است.

در کنار این چالش، از مجموع ۱۱۰ پروژه آموزشی در دست اجرا در استان، ۷۳ پروژه عمرانی نیمه‌تمام در مناطق روستایی با ظرفیت حدود ۴۶۰ کلاس درس قرار دارد که تکمیل و بهره‌برداری از آنها به بیش از هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیازمند است و این نیاز در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که ۶۰ درصد مدارس گلستان با پوشش حدود ۴۷ درصد جمعیت دانش‌آموزی استان در مناطق روستایی قرار دارد که این موضوع ضرورت توجه ویژه به توسعه زیرساخت‌های آموزشی این مناطق را دوچندان می‌کند.

بر همین اساس، مسوولان گلستان در سفر اخیر معاون توسعه روستایی و مناطق محروم رییس‌جمهور خواستار اختصاص اعتبارات ویژه برای تکمیل پروژه‌های آموزشی و کاهش شکاف زیرساختی در مناطق کم‌برخوردار شدند تا استان با نگاه متمایز و حمایتی در تخصیص اعتبارات ملی و منابع محرومیت‌زدایی از سد این مشکلات آموزشی عبور کند.

۴۴۰ هزار دانش‌آموز گلستانی آماده ورود به مدارس

با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی آموزش و پرورش گلستان نیز همزمان با آماده‌سازی فضاهای آموزشی، ساماندهی نیروی انسانی، تامین کتاب‌های درسی و تجهیزات مورد نیاز مدارس را دنبال می‌کند و قرار است بخشی از کاستی‌های موجود در زیرساخت‌های آموزشی استان را کاهش دهد.

مدیرکل آموزش و پرورش گلستان در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا پیش‌بینی کرد حدود ۴۴۰ هزار دانش‌آموز در سال تحصیلی جدید در قالب ۲۰ هزار کلاس درس و سه هزار مدرسه مشغول به تحصیل شوند و ۲۵ هزار و ۵۰۰ معلم نیز امر تعلیم و تربیت آنان را برعهده داشته باشند.

وی ادامه داد: سازماندهی معلمان برای سال تحصیلی جدید انجام شده و در بخش ثبت سفارش کتاب‌های درسی نیز تاکنون بیش از ۹۶ درصد دانش‌آموزان و خانواده‌ها نسبت به ثبت سفارش کتاب اقدام کردند و تلاش می‌کنیم کتاب‌های درسی دانش‌آموزان در آغاز سال تحصیلی در اختیار آنان قرار گیرد.

تلاش برای جبران عقب‌ماندگی فضای آموزشی

تعداد بالای دانش‌آموزان در کنار محدودیت سرانه فضای آموزشی یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی آموزش و پرورش گلستان است و توسعه فضاهای جدید و تکمیل طرح‌های مدرسه‌سازی را به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های این دستگاه تبدیل کرده است.

نظری با اشاره به وضعیت سرانه فضای آموزشی استان گفت: گلستان از نظر سرانه فضای آموزشی همچنان با عقب‌ماندگی نسبت به میانگین کشوری مواجه است اما با حمایت دولت چهاردهم اقدامات موثری برای جبران این کمبود ادامه دارد.

وی با اشاره به روند بهبود این شاخص بیان کرد: سال گذشته حدود هفت صدم مترمربع به سرانه فضای آموزشی استان اضافه شد و این شاخص از ۳.۹ مترمربع به حدود ۴.۶ مترمربع رسید که بیانگر بخشی از تلاش‌های صورت‌گرفته برای توسعه فضاهای آموزشی است.

توسعه زیرساخت‌های آموزشی تنها به ساخت مدرسه و افزایش کلاس‌های درس محدود نمی‌شود و تامین فضاهای ورزشی، آزمایشگاهی، کارگاهی و هنرستانی نیز بخشی از نیازهای مدارس استان است که به گفته مسوولان آموزش و پرورش در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است.

نظری با اشاره به وضعیت سرانه فضاهای ورزشی مدارس گلستان گفت: سرانه فضای ورزشی استان نیز از ۲۱ صدم مترمربع به حدود ۴۳ صدم مترمربع افزایش یافته همچنین تجهیزات ورزشی، آزمایشگاهی، کارگاهی و هنرستانی نیز در قالب کاروان‌های تجهیزات آموزشی و پرورشی در حال آماده‌سازی است و تلاش می‌کنیم این تجهیزات پیش از آغاز سال تحصیلی به شهرستان‌ها و مناطق مختلف استان ارسال و در مدارس دارای اولویت نیاز توزیع شود.

مدیرکل آموزش و پرورش گلستان تاکید کرد: هدف آموزش و پرورش استان این است که با استفاده از ظرفیت‌های موجود و اجرای طرح‌های توسعه‌ای، سال تحصیلی جدید را با آمادگی بیشتری آغاز کرده و زمینه مناسب‌تری برای تحصیل دانش‌آموزان استان فراهم کند.

مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس گلستان در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با تشریح برنامه‌های این مجموعه اعلام کرده که امسال طرح شهید عجمیان با قدرت بیشتری دنبال شده و قرار است سه هزار و ۵۰۰ کلاس درس بهسازی، شاداب‌سازی و رنگ‌آمیزی شود که این میزان با مشارکت خیرین و حمایت دولت، از سهم اولیه ۲ هزار کلاس برای استان فراتر رفته و بخش عمده‌ای از کلاس‌های هدف در مناطق روستایی و کم‌برخوردار قرار دارند.

به گفته وحید فراهی همزمان با بهسازی مدارس، اقدامات لازم برای تحویل و تجهیز مدارس نوساز و رفع مشکلات سیستم‌های گرمایشی معیوب نیز در حال انجام است و برنامه‌ریزی شده این مدارس تا اول مهر برای استفاده دانش‌آموزان آماده و تحویل شوند.

مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس گلستان با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم در حوزه عدالت آموزشی گفت: با توجه به شعار محوری دولت چهاردهم و رییس‌جمهور در زمینه نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی و همچنین رویکرد مقام معظم رهبری در پیام هفته دولت، مجموعه نوسازی مدارس نیز امسال تکلیف خود را بر این اساس تعریف کرده که در مرحله نخست، پروژه‌های مشمول نهضت توسعه عدالت آموزشی به بهره‌برداری برسند.

۱۹۰ کلاس تازه برای مهر

فراهی افزود: تا مهرماه امسال حدود ۳۸ پروژه آموزشی با ۱۹۰ کلاس درس در دست آماده‌سازی است و برنامه‌ریزی شده تا پایان سال، مجموع پروژه‌های این طرح به ۷۰ پروژه آموزشی با ۳۷۰ کلاس درس افزایش یابد. در کنار این پروژه‌ها، ۲۱ پروژه آموزشی دیگر نیز در برنامه قرار گرفته که قرار است ساخت آنها تا مهر ۱۴۰۶ به پایان برسد.

در شرایطی که بخش قابل‌توجهی از نیازهای زیرساختی گلستان به مناطق روستایی و کم‌برخوردار مربوط می‌شود، توزیع پروژه‌های جدید نیز به سمت این مناطق هدایت شده تا با این رویکرد بخشی از فاصله موجود میان برخورداری مناطق مختلف استان از فضاهای آموزشی را کاهش دهد.

وی گفت: از مجموع ۳۸ پروژه‌ای که برای مهر امسال آماده تحویل می‌شود، ۲۲ پروژه در مناطق روستایی، دورافتاده و کم‌برخوردار قرار دارد که این موضوع نشان‌دهنده توجه به محرومیت‌زدایی و نگاه ویژه دولت به توسعه عدالت آموزشی است.

مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس گلستان با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای بهسازی مدارس بزرگ‌مقیاس توضیح داد: در این بخش ۴۰ مدرسه بزرگ‌مقیاس با اعتباری بالغ بر ۲۳ میلیارد تومان بهسازی شده. در حوزه تامین تجهیزات آموزشی، کمک‌آموزشی و ورزشی نیز امسال ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافته که با اولویت مدارس کم‌برخوردار توزیع خواهد شد.

فراهی ادامه داد: در بخش تجهیز مدارس نوساز نیز ۱۹۰ کلاس درس در حال تجهیز است و علاوه‌بر آن، ۱۰ میلیارد تومان اعتبار برای خرید تجهیزات مدارس موجود استان اختصاص یافته که تجهیزات خریداری‌شده در حال ارسال به گلستان است.

اما توسعه فضاهای آموزشی در گلستان تنها به اعتبارات دولتی متکی نیست و در سال‌های اخیر مشارکت خیرین به یکی از پایه‌های اصلی مدرسه‌سازی در استان تبدیل شده و اداره‌کل نوسازی مدارس تلاش دارد با استفاده از ابزارهای جدید، دامنه آن را از کمک‌های سنتی به مشارکت مستقیم در پروژه‌های مشخص گسترش دهد. همچنین طرح نشان‌دار کردن مالیات مسیر دیگری است که مسوولان برای جهش پروژه‌های مدرسه‌سازی در نظر گرفتند.

به گفته وی؛ سازمان نوسازی مدارس سال گذشته با مشارکت رییس‌جمهور سامانه «بساز مدرسه» را طراحی کرد که خیرین می‌توانند با ورود به این سامانه و انتخاب استان گلستان، در طرح‌های مدرسه‌سازی استان مشارکت کنند.

ایمنی مدارس نیز در کنار ساخت و بهسازی فضاهای آموزشی بخش دیگری از برنامه‌های نوسازی مدارس در آستانه سال تحصیلی جدید است؛ موضوعی که در مناطق سردسیر و روستایی استان اهمیت بیشتری دارد و استانداردسازی تجهیزات گرمایشی مدارس را به یکی از الزامات آماده‌سازی مدارس برای مهر تبدیل کرده است.

مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس گلستان با اشاره به وضعیت سیستم‌های گرمایشی مدارس بیان کرد: با حمایت دولت، همه سیستم‌های گرمایشی غیراستاندارد مدارس جمع‌آوری شده و عملکرد استان در این بخش به بیش از ۹۹ درصد رسیده. همچنین مدارس نوساز نیز به تجهیزات گرمایشی مجهز شدند و پیش‌بینی می‌شود مدارس روستایی استان در آغاز سال تحصیلی جدید در این زمینه با حداقل مشکل مواجه باشند.

در کنار توسعه فیزیکی مدارس، کیفیت تجهیزات آموزشی نیز به یکی از مولفه‌های عدالت آموزشی تبدیل شده است. فاصله گلستان در برخورداری مدارس از تجهیزات هوشمند نشان می‌دهد توسعه زیرساخت‌های آموزشی تنها با افزایش تعداد کلاس‌ها و مدارس محقق نمی‌شود و تجهیز این فضاها نیز به منابع مالی و مشارکت بیشتر نیاز دارد.

فراهی با اشاره به وضعیت هوشمندسازی مدارس استان گفت: گلستان در گذشته از نظر تجهیزات هوشمندسازی مدارس در وضعیت مطلوبی قرار نداشت و کمتر از ۲۰ درصد مدارس و کلاس‌های درس به تجهیزات هوشمند مجهز بودند. به صورت سالانه حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس در استان هوشمندسازی می‌شود اما امسال برنامه‌های جدیدی برای افزایش سرعت این روند در نظر گرفته شده است.

وی یکی از این برنامه‌ها را اجرای طرح هوشمندسازی به صورت مشارکتی در سامانه «بساز مدرسه» عنوان کرد و گفت: در این طرح بخشی از هزینه توسط مدرسه و بخش دیگر توسط دولت تامین می‌شود.همچنین با تعدادی از خیرین، از جمله استاد قلمچی، برای هوشمندسازی مشارکتی مدارس توافق شده و در فاز نخست، بیش از ۲۰۰ کلاس درس توسط این خیر تجهیز خواهد شد.

مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس گلستان با بیان اینکه این طرح در مدارس دولتی اجرا می‌شود، بیان کرد: بر اساس اهداف برنامه هفتم توسعه، باید میزان برخورداری مدارس از تجهیزات هوشمندسازی به ۵۰ درصد برسد و برای تحقق این هدف، مشارکت بیشتر خیرین، مردم و دستگاه‌های مختلف ضروری است.

با وجود افزایش سرانه فضای آموزشی و اجرای پروژه‌های جدید، توسعه زیرساخت‌های آموزشی گلستان همچنان با موانعی روبه‌رو است که بخشی از آنها به قدمت مدارس و بخشی دیگر به محدودیت زمین برای احداث فضاهای جدید بازمی‌گردد. این مساله در شهرهای پرجمعیت استان، به‌ویژه گرگان، نمود بیشتری دارد و توسعه مدارس را با محدودیت جدی مواجه کرده است.

فراهی فرسودگی مدارس، رشد جمعیت دانش‌آموزی و کمبود زمین مناسب برای احداث فضاهای آموزشی را از مهم‌ترین چالش‌های حوزه نوسازی مدارس در سال تحصیلی جدید دانست و گفت: رفع این مشکلات نیازمند همکاری همه دستگاه‌ها، خیرین مدرسه‌ساز و مشارکت مردم است و تحقق عدالت آموزشی بدون همراهی و مشارکت عمومی امکان‌پذیر نخواهد بود.

وی با اشاره به ظرفیت مولدسازی املاک مازاد اظهار کرد: در برنامه توسعه، ظرفیت‌هایی ایجاد شده تا از طریق مولدسازی املاک مازاد و بلااستفاده، نشان‌دار کردن مالیات و استفاده از بند «خ» ماده ۲۰ برنامه هفتم توسعه، بخشی از نیازهای اعتباری حوزه نوسازی مدارس تامین شود. برخی املاک سال‌هاست بلااستفاده ماندند یا در موقعیتی قرار دارند که می‌توان از آنها به شکل بهتری استفاده کرد و با بهره‌گیری از ظرفیت مولدسازی این املاک، بخشی از مشکلات اعتباری پروژه‌های آموزشی را برطرف کرد.

مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس گلستان از صاحبان صنایع و مجموعه‌هایی که در حوزه‌های مالیاتی و مولدسازی فعالیت دارند خواست برای تامین اعتبارات و توسعه فضاهای آموزشی استان پای کار بیایند.

کمبود زمین در گرگان جدی‌تر است

یکی از چالش‌های اصلی توسعه فضاهای آموزشی در شهرهای بزرگ، دسترسی به زمین مناسب است که این مشکل با افزایش جمعیت دانش‌آموزی و توسعه شهرها اهمیت بیشتری پیدا کرده و در برخی مناطق عملا امکان احداث مدرسه جدید را محدود کرده است.

فراهی با اشاره به مشکل تامین زمین برای احداث مدارس گفت: در شهرهای بزرگ استان از جمله گرگان و گنبدکاووس با مشکل جدی‌تری در زمینه تامین زمین مواجه هستیم و این مشکل در شهر گرگان حادتر است.در سال‌های گذشته پیگیری‌هایی برای تامین زمین انجام شده اما این اقدامات کافی نبوده و همچنان به همکاری دستگاه‌های مسوول نیاز داریم.

در مقابل چالش‌های موجود در توسعه فضاهای آموزشی، ساماندهی مدارس کانکسی یکی از اقداماتی است که به گفته مسوولان نوسازی مدارس گلستان به نتیجه رسیده که این اقدام نیز به‌ویژه برای دانش‌آموزان مناطق روستایی و کم‌برخوردار اهمیت دارد و با هدف جایگزینی فضاهای موقت با محیط‌های آموزشی ایمن و استاندارد دنبال شده است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ساماندهی مدارس کانکسی گفت: با توجه به سیاست‌های دولت و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، جمع‌آوری مدارس مستقل کانکسی از سال‌های گذشته با جدیت در استان آغاز شده و خوشبختانه همه مدارس مستقل کانکسی گلستان جمع‌آوری شده است. علاوه بر جمع‌آوری مدارس مستقل کانکسی، در برخی مناطق با ساماندهی فضاهای آموزشی موجود، کلاس‌های درس از کانکس خارج و به فضاهای آموزشی مناسب منتقل شدند.

مدیرکل نوسازی مدارس گلستان خاطرنشان کرد: تعدادی کلاس الحاقی کانکسی همچنان در استان وجود دارد که تاکنون بیش از ۴۰ درصد آنها ساماندهی و جمع‌آوری شده و این روند با هدف فراهم کردن محیط آموزشی ایمن، استاندارد و مناسب برای دانش‌آموزان مناطق محروم ادامه خواهد داشت.

www.ulkamiz.ir