روایت کُنسرت گروه موسیقی مقام چیلار در گدم آباد + تصاویر

پایگاه خبری اولکامیز- لطیف ایزدی:

گدم آباد پرجمعیت ترین روستای استان گلستان در نزدیک ترین نقطه به شهر گنبد قرار دارد که از ابعاد مختلف فرهنگی اجتماعی سیاسی دینی ورزشی هنری قابل توجه است.

شامگاه جمعه بیست و هفتم شهریور در این دیار پر مهر و آشنا نوای دوتار و کمانچه طنین انداز بود. گروه موسیقی سنتی ترکمنی مقامچیلار گنبدکاووس در تالار نشاط لحظات خوشی را برای دوستداران شعر و آواز رقم زدند.

این رویداد فرح بخش به مناسبت جشن عروسی هادی نیک قوجق فرزند مهندس ابراهیم نیک قوجق فعال اجتماعی و یکی از عاشقان فرهنگ و ادبیات ترکمن تحقق یافت.

ساعت هشت شب اعضای گروه مقام چیلار به سرپرستی باخشی حالت سعادتی ( خواننده، نوازنده دوتار ) ، عیسی ایگدری ( مجری و گوینده باتجربه ) ، امین سعادتی خواننده و نوازنده دوتار ، رسول سعادتی ( نوازنده کمانچه ) در صحنه مستقر شدند.

برنامه با اجرای گوینده و خوشامدگویی به میهمانان آغاز شد. وی در اقدامی جالب به زبان های ترکمنی ، ترکی ، فارسی و بلوچی به میهمانان خوشامد می گفت.

این کنسرت دو خواننده داشت. که با هم پدر و پسر بودند. در ابتدا باخشی امین سعادتی به خوانندگی پرداخت. وی از قطعات نرم و ملایم شروع کرد و به ترانه های سنگین و نفسگیر رسید.

این هنرمند جوان و خوش صدا در این شب  ۱۳ قطعه موسیقی اجرا کرد و علاقمندان ترانه را به وجد آورد.

قطعه اول « اوردگیم قوبا غازیم » نام داشت.

ترانه دوم « قدیم کی ایل لر هانی » مفهوم اجتماعی و انتقادی داشت. بیانگر این نکته که سنت ها و فضیلت های اخلاقی که در گذشته پررنگ بودند امروزه کم رنگ شده اند.

آواز سوم « مارال » به تقلید از باخشی دولت گلدی اوگدورف اجرا می شد.

عنوان ترانه چهارم « یاش لارینگ یانیندا قارری لرگرگ » بود که باخشی قبل از اجرای آن در مورد نحوه پیدایش آن سخن گفت.

آواز پنجم « سن بولماسانگ یانیمدا  » مفهوم غنایی و عاشقانه داشت و در عاشقان هم حسی ایجاد میکرد.

 

ششمین ترانه « آرزووم » یکی از اشعار ستار سوقی شاعر معاصر ترکمن بود که مفهوم اجتماعی داشت. قسمتی از آن چنین بود:

دنیانینگ یوزینده بولماسا ظلم

المدام شادیان یاشاسا ایلیم

توی لاری تویلارا یتیرسه ییلیم

یاشالسا یکه بیر پاک شهرات اوچون

شودیر منگ آرزووم آدمزاد اوچون

 

ییگیت لر غولتیغنا کتاب لار دولسا

قیزلار اوقاب علم تربیه آلسا

تایخانینگ زحمتی زر بولیب اونسه

دولسا سفرا اهل چورک لر بیتین

شودیر منگ آرزوم آدمزاد اوچون …

قطعه هفتم « بالام » مضمون پند و اندرز داشت و نصیحت پدر و مادر به فرزند را بازگو میکرد.

ترانه هشتم «  گلمز بولدی »  شعری از بردی کوسه  شاعر دیار جرگلان بود که محتوای غنایی داشت و عاشقان را به  شور و وجد می آورد. این ترانه نیز با توضیحات باخشی در مورد داستان پیدایش آن آغاز شد.

آواز نهم « ترس بولماسین » بود که  قسمتی از آن چنین است:

ایکی عاشیق آیرالیغا دوش بولماسین

که یادآور این شعر مولانا بود

ای خدا این وصل را هجران مکن

سرخوشان عشق را نالان مکن

نیست در عالم ز هجران تلخ‌تر

هرچه خواهی کن ولیکن آن مکن

آواز دهم « خور اتماور » سروده شاعر ترکمنستانی بود که در واقع دعا و نیایش از درگاه لایزال الهی بود. در قسمتی از آن آمده است:

محمد قربان بادی هوا

عجیزلاره شیر ادماور

در ادامه ابراهیم نیک قوجق صاحب مجلس به میهمانان از جمله فرماندار ویژه گنبد سلیمان هاشمی خوشامد گفت و این مراسم را جشن وحدت دانست

آواز یازدهم  « یاخشی دیر » سروده قربان دردی ذلیلی بود که محتوای تعلیمی داشت.

برمسیز بگ لردن بخیل بای لاردان

چولده چیقان ارکک چوپان یاخشی دیر

و یا: نادان دوست دان ،  دانا دوشمان یاخشی دیر

دشمن دانا به از دوست نادان

و یا: ذلیلی دییر اولوم دن قاتی کیشی نینگ منتی

منت دونان از مرگ سخت تر است

……………..

و یا : ملالار اوورلر اول قیاماتی

قویسالار بو یاختی جهان یاغشی دیر

معنی آن جالب است که روحانیون دینی و واعظان مژده می دهند و جهان آخرت را تعریف میکنند ولی اگر بگذارند همین دنیا برای ما نیکوتر است که معنایی عمیق دارد.

در ادامه با دعوت مجری، فرماندار گنبد به تریبون آمد. سلیمان هاشمی روز شعر و ادب فارسی را تبریک گفت و جایگاه شاعران را مهم دانست. این مقام مسئول شعر « هیچ بولار » از بردی نظر خدای نظر قرائت کرد که با استقبال حاضرین همراه شد.

سخاوت سیز عمر قوری بیر تونگگه

سخاوت سیز عمر سونگی پوچ بولار

ترانه دوازدهم  « دگسین مانگا یارا دگمه سین » که عاشقانه بود

ترانه سیزدهم « بی درد یاریم » آخرین آواز باخشی امین سعادتی بود.

حاضرین از شنیدن این ترانه ها به وجد آمدند و لحظات به تندی گذشت

در ادامه خلیفه حالت باخشی به میدان آمد که چند دهه تجربه خوانندگی داشت. وی هر سه فرزند ذکورش را به دنیای هنر ترغیب و تشویق کرده بود. فرزندان هنرمند او در واقع مصداق بارز این ضرب المثل ترکمنی بودند : «  آتا کسبی اوغلانا حلال »

و اما قطعات شورانگیز باخشی پدر غالبا مضامین غنایی داشتند:

ترانه اول « آی دیر بی بی نینگ » از زیبایی های ماه وش معشوق سخن می گفت

ترانه دوم «  بی بی جان » که درخواستی از حاضرین بود و ناز و کرشمه های یار و دلدار را توصیف می کرد.

ترانه سوم « سونام گلدیمی  » از عشق و دلبستگی عاشق به معشوق پرده برداری می کرد.

ترانه پنجم « سندن میکا یا مندن میکا »  که مفهوم اجتماعی داشت

ترانه ششم « ایسته من »  که از ترانه های چوال باخشی بود. باخشی قبل از اجرای آن به بیان خاطره پرداخت که شنیدنی بود .

وی گفت: وقتی این ترانه را در سنوات گذشته در یکی از  فستیوال های موسیقی تهران اجرا کردم در آن مجلس مرحوم محمدرضا شجریان خواننده معروف ایران حضور داشت. ایشان از استماع این آواز اصیل ترکمنی به وجد آمده و از پیشانی ام بوسید.

ترانه هفتم « گلن لر » که سخی جبار آن را میخواند و به شیوه تقلیدی اجرا می شد.

و آخرین هشتم ترانه « لاله گتیرمش » از سروده های پرمعنای مختومقلی بود.

کنسرت موسیقی ساعت ده و نیم شب به پایان رسید.

گفتنی است یک ساعت قبل از کنسرت ( بعد از ضیافت شام تا اذان عشاء ) برنامه فرهنگی ادبی با اجرای عاشورمحمد رئوفی و مدیریت لطیف ایزدی برگزار شد.

در این بخش که هواداران خاص خود را داشت عاشور رئوفی، جبارقلی مارامایی، سخی بخشنده و الناز خدمتگزار اشعار ترکمنی قرائت کردند.همچنین شخصیت هایی چون  عبدالباسط آخوند قره باش، ارازمحمد سارلی ، نازمحمد یگن محمدی، مهدی سیدکلاته، مزدک بهروش، امان محمد خوجملی، لطیف ایزدی سخنانی کوتاه بیان کردند. حکیم بهرامی نیز طنز اجرا کرد. میهمانان ویژه این بخش حاج آخوند غراوی نماینده خبرگان رهبری و مهندس حکیم آق ارکاکلی نماینده گنبد بودند.

WWW.ULKAMIZ.IR