پایگاه خبری اولکامیز- هفته گذشته هجدهم شهریور ضیافت بزرگ قاریان دارالقران اسوه ی حوزه علمیه استاد عبدی جان آخوند خوجه با حضور گسترده و کم نظیر مردم در محله قدیمی چای بویی شهر گنبد برگزار شد. در این مراسم سه تن از روحانیون نامدار ترکمن؛ اسماعیل آخوند قدیری امام جمعه چنارلی، حافظ احمد آخوند حنفی مدیر دارالحفاظ عزیزآباد و حاجی آخوند مخدوم امام جمعه قرنجیک خواجه خان سخنرانی کردند که هر یک نکاتی مهم بیان کردند اما سخنان حاجی آخوند مخدوم کمی متفاوت بود. در این مجال نگاهی می اندازیم به سخنان و شیوه سخنرانی این واعظ توانمند.
یک. « همه مردم به وعظ و نصیحت نیاز دارند ولی طلاب، قاریان و روحانیون نیاز بیشتری به وعظ دارند چون آن ها بسان چراغ هستند. » این سخن در واقع شاه بیت سخنان ایشان در آن روز بود. چرا که نقش و مسئولیت روحانیون در جامعه اسلامی بسیار والاست. روحانیون در واقع راهبران دینی جامعه هستند. بنابراین رسالت آنان بیشتر از دیگران است و شایسته است که بیش از دیگران به علو ، تقوا و اخلاق آراسته باشند.
دو. « موعظه را با گوینده آن با هم نسنجید بلکه به محتوای آن بنگرید » باید گفت این سخن درستی است ولی گوینده کلام هم تاثیرگذار است قرآن میگوید چرا آنچه می گویید خود عمل نمی کنید. چرا خداوند این سخن را برزبان می راند؟ اگر موعظه با رفتار و اخلاق و شخصیت واعظ سنخیت داشته باشد بدون شک تاثیر آن در مخاطبان بیشتر است ولی اگر سخن با گوینده سخن از یک جنس نباشد و با هم دوگانه باشد تاثیرگذاری اش سخت می شود و نتیجه کمتری خواهد داشت.
سه. این واعظ به زبان ترکمنی سلیس و روان سخن میگفت ولی گاه ازعبارات و جملات فارسی استفاده می کرد که جالب توجه بود. وی برای تفهیم یا انتقال بهتر مطلب به مستمعان یا تاکید سخن گاه از کلام فارسی نیز استفاده می کند که نقطه قوت محسوب میشود.
چهار. به صورت کوتاه به موضوع چالش برانگیز وام اشاره شد ولی به تشریح و تبیین جزییات آن نپرداخت. این موضوع مهم خود نیاز به جلسات مستقل دارد. قبل از اینکه وام در بین عوام گفته شود ابتدا بحث و گفتگو در باره آن بین فقها و واعظان با اقتصاددانان و روشنفکران دینی لازم است.
پنج. تنوع موضوعات در سخنرانی نکته دیگری بود که از یک نظر حُسن بود که ملال را می زدود ولی از این شاخه به آن شاخه پریدن در قالب امر به معروف و نهی از منکر اثر زیادی بر آن مترتب نمیشود. اگر در سخنرانی به موضوع واحد پرداخته شود و جزییات آن مورد بررسی و کنکاش قرار بگیرد بهتر و فنی تر است.
شش. لحن و بیان سخنران دلنشین بود. صدایش با فراز و نشیب همراه بود. گاهی تن صدا بالا می رفت و گاهی پایین می شد و سخن از یکنواختی بیرون می آمد و این نیز نقطه قوت بود.
هفت. کاربرد اشعار و امثال فارسی ترکمنی و گاه عربی در سخنرانی بسیار جالب بود .
هشت. این روحانی اهل سنت در سخنرانی گریزی زد به بی حجابی. درد را گفت ولی به درمان زیاد نپرداخت. البته این هم موضوعی مناقشه برانگیز است و زمان و مجال بیشتری می طلبد. در این باره یلدا آذرپی روزنامه نگار سایت عصر ایران می نویسد: « اگر حجاب را پیشاپیش موضوعی فرهنگی و اجتماعی بدانیم، پرسشها تغییر میکنند و مواردی از ایندست، به ذهن متبادر میشوند. چرا بخشی از جامعه نسبت به شیوههای مرسومِ مواجهه با حجاب، مقاومت نشان میدهد؟ چگونه میتوان دربارۀ ارزشهای دینی و فرهنگی گفتوگو کرد؟ چگونه میتوان بدون تبدیلِ «تفاوت اجتماعی» به نزاع میان شهروندان، امکانِ «همزیستی» را فراهم کرد؟ آیا میتوان ارزش فرهنگی را با اجبار حفظ کرد؟ چگونه میتوان بین باور دینی و حقِ انتخاب فردی در جامعۀ متکثر تعادل برقرار کرد؟ و آیا میتوان اختلاف بر سر حجاب را مدیریت کرد، بیآنکه زنان با پوششهای متفاوت رویاروی هم قرار بگیرند؟ »
نهم. تواضع و فروتنی، چهره روشن و سیمای نورانی، محاسن سفید ، پوشش ساده و بی ریا و رفتار بی غل و غش و دوری از کبر و غرور از دیگر امتیازات واعظ ضیافت چای بویی بود.
دهم. ایشان در آن روز بیشتر به مقوله نهی از منکر پرداخت و کمتر از امر به معروف سخن گفت. سخنان وی بیشتر حالت انداز داشت و کمتر تبشیری بود. به نظر می رسد اگر در سخنرانی بین بشارت و انذار تعادل برقرار شود بهتر است حتی می توان کفه بشارت را در این روزگار بحرانی بیشتر و سنگین تر کرد. مثلا حضور هزاران نفر در یک ضیاقت دینی نشانه ایمان و دلبستگی به دین و دیانت بود که واعظ می توانست به آن پررنگ تر نگاه کند.
یازده. حاجی آخوند قرنجیک ( کسلخه ) در بین مردم از جایگاه و پایگاه والایی برخوردار است و این بزرگترین امتیاز است. این شخصیت مدهبی به دنبال حواشی نیست. کلامش نافذ است. میکوشد تا به حقایق و واقعیت های موجود در جامعه را بازگو کند.
دوازده.در پایان به نظر راقم این سطور حاجی آخوند مقصوم / مخدوم ، برادر استادم در دبیرستان مطهری آق قلا آقای سیدالله قرنجیک، بدون شک یکی از بهترین واعظان حال و حاضر ترکمن صحراست که می تواند بهتر و مفیدتر از اکنون ظاهر شود و بدرخشد. ازدرگاه خداوند ذوالجلال بری ایشان در همه امورات زندگی به ویژه مسئولیت های دینی و اجتماعی که دارد توفیقات روزافزون مسئلت می کنیم.
نگارش: عبداللطیف ایزدی
www.ulkamiz.ir
