گزارش ویژه اولکامیز از نخستین نمایشگاه اختصاصی توانمندیهای صادراتی ترکمنستان در استان گلستان + تصاویر
پایگاه خبری اولکامیز – عاشرمحمد رئوفی خبرنگار و فعال فرهنگی و اجتماعی ترکمن ایران
طلوع صادرات، تجلی فرهنگ: ترکمنستان در گرگان
از ۱۵ تا ۱۷ اردیبهشتماه ۱۴۰۴، شهر گرگان میزبان نخستین نمایشگاه اختصاصی توانمندیهای صادراتی ترکمنستان در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی استان گلستان بود. این رویداد با حضور دهها شرکت و مؤسسه دولتی و خصوصی ترکمنستان، در فضایی پررونق و گرم، به فرصتی مغتنم برای شناخت ظرفیتهای اقتصادی، کشاورزی، صنایع غذایی، صنایعدستی، نساجی و گردشگری این کشور بدل شد.
صنعت کفش و چرم؛ ۸۰۰ مدل با ۶۰۰ نیروی متخصص
در بخشی از نمایشگاه، یکی از بزرگترین مجموعههای تولید کفش و محصولات چرمی ترکمنستان با ۸۰۰ مدل محصول شامل کیف، کفش، صندل، چکمه و بوت شرکت کرد. این مجموعه، با بهرهگیری از حدود ۶۰۰ نیروی انسانی ماهر، سالانه ۶ میلیون جفت محصول تولید میکند و توانایی افزایش تولید تا ۳۰ میلیون جفت در سال را نیز دارد. کیفیت بالا، طراحی متنوع و قیمت مناسب، این صنعت را به یکی از برندهای مطرح صادراتی در منطقه بدل کرده است.
کارخانهها و برندهای شاخص صنایع غذایی
کارخانه آوادان اُلکه (شهر انو – استان آخال)
این کارخانه با برندهای «ملایم»، «خزینا»، «اسمو»، «نور» و … مجموعهای متنوع از محصولات غذایی نظیر کره صبحانه، سس مایونز، ترشی، خیارشور، کچاپ و … را با مدیریت هجران حکیم اوف عرضه کرده است. طعمهای متنوع و کیفیت تولیدات، بازدیدکنندگان ایرانی را شگفتزده ساخت.
کارخانه دوغلانلار ییلدیزی (شهر ماری)
برندهای «جانیم»، «آق یورک»، «سیرداش» از این مجموعه، انواع بیسکویت، ویفر و محصولات غذایی خشک را در قالب بستهبندیهای صادراتی با مدیریت مرگن چاری اوف
به نمایش گذاشتند.
کارخانه شکلاتسازی (شهر ماری)
با برندهای «جگر» و «اسپرت» و طعمهای متنوع شکلاتهای میوهای، نوآوری و شیرینی خاصی به فضای نمایشگاه بخشیده شد.
کارخانه یاپراق (شهر انو – استان آخال)
این کارخانه، با مدیریت آقای یونس یونساف، تولیدکننده آبمیوه در بیش از ۲۰ طعم مختلف (گازدار، بدون گاز، بدون قند) است که با استانداردهای بینالمللی مطابقت دارد.
کارخانه آرچالیق (عشقآباد – منطقه بوزمین)
این واحد تولیدی، با مدیریت اخلاص آشیراُف، آبمیوههایی در ۳۰ مدل متنوع از انواع میوهها تولید میکند؛ با بستهبندی صادراتی و طعمی متفاوت.
کارخانه آیلی یاز خوجالیق جمعیتی (استان داشاوغوز)
به مدیریت نورمحمد بالجایف از عشقآباد، در غرفهای پربازدید، بیش از ۴۰ نوع محصول شامل کمپوت، مربا، آبمیوه و ترشی را که بهصورت ارگانیک و سنتی تولید شدهاند به نمایش گذاشت.
گلخانههای مدرن و کشاورزی علمی
در بخش کشاورزی، غرفهای از استان آخال شامل شهرهای تجن، کاکا و دوشاق با مدیریت آقای میلیس یوسفاف، نمونههای متنوعی از گوجهفرنگیهای گلخانهای در مدلهای مارول، لانس، میدیلیس و گونههای چری را ارائه کرد. این محصولات با بذرهای داخلی و خارجی و روشهای مدرن تولید میشوند و نشانگر تحول کشاورزی ترکمنستان هستند.
قالی و قالیچه؛ هنر زندهیافته در تار و پود
در غرفهای مستقل، هنر نفیس قالی و قالیچه ترکمن با نقشهای اصیل و دستباف، جلوهای باشکوه از ذوق و مهارت زنان ترکمن را به نمایش گذاشت. این آثار که بعضاً چند ماه یا حتی چند سال برای بافت آنها زمان صرف شده، توجه ویژه بازدیدکنندگان را جلب کرد.
دیگر صنایعدستی: از سفال تا موسیقی
در بخش هنرهای سنتی، غرفهای ویژه به صنایعدستی ترکمن مانند سفالگری، تابلوسازی و ابزار موسیقی سنتی (دوتار، کمانچه) اختصاص یافته بود. آثار هنری این غرفه شامل کوزهها، تابلوهای هنری و اشیایی با طرح میوهها بود که جلوهای زیبا از فرهنگ و هنر ترکمن را به نمایش میگذاشت. این آثار توسط استاد برجسته ترکمن، حضرتقلی آناگلدیاف از عشقآباد،خلق شدهاند. ایشان در مراکز آموزش عالی ترکمنستان به آموزش سفالگری و تابلوسازی مشغولاند و نقش مهمی در معرفی فرهنگ و آداب ترکمن ایفا میکنند.
نخریسی و پشمبافی؛ بازتاب ریشههای اصیل ترکمنی
در غرفهای دیگر، هنر کهن نخریسی و پشمبافی ترکمنی به نمایش درآمده بود. این هنر سنتی که از دوران کهن در میان اقوام ترکمن رواج داشته، هنوز هم با همان دقت، ظرافت و روشهای سنتی ادامه دارد. بازدیدکنندگان با مراحل تبدیل پشم خام به نخ و بافت پارچههای سنتی آشنا شدند و نقش این هنر در تولید قالی، لباس و صنایعدستی ترکمنی را از نزدیک مشاهده کردند.
سخن پایانی: فراتر از نمایشگاه، نزدیکتر از تجارت
این نمایشگاه، فرصتی برای نزدیکی بیشتر دو ملت همفرهنگ ایران و ترکمنستان بود. پیوند اقتصاد و فرهنگ، صنعت و هنر، تولید و هویت، در این رویداد نمایان شد.
فرهیختگان و کارشناسان اقتصادی در بازدیدهای خود از غرفهها، تأکید کردند که چنین نمایشگاههایی نهتنها مسیر توسعه صادرات را هموار میسازند، بلکه پلی از اعتماد، شناخت و دوستی میان ملتها ایجاد میکنند.
حال این گزارش را به زبان ترکمنی بخوانید:
Eýran – Gorganda gurnalan Türkmenistanyn Eksport kuwwatlyklarynyň ilkinji ýörite sergisinden ýörite reportaž
Eýranly türkmen žurnalist, medeniýet we jemgyýetçilik işgäri Aşyrmuhammet Raofi
Eksporta güneş dogdy, medeniýetiň şöhle saçmagy: Türkmenistanyn Gorgandaky çykyş sergisi
۲۰۲۵-nji ýylyň ۴-nji aýynyň ۴–۶-sy aralygynda Gorgan şäheri, Golestan welaýatynyň halkara sergi merkezinde, Türkmenistanyn eksport mümkinçilikleriniň ilkinji ýörite sergisine myhmançylyk etdi. Bu çärede Türkmenistandan onlarça döwlet we hususy kärhanalar gatnaşyp, ýurt boýunça ykdysadyýet, oba hojalyk, azyk senagaty, dokma, el hünärleri we syýahatçylyk ýaly ugurlar boýunça mümkinçiliklerini görkezdi.
Derini gaýtadan işlemek we aýakgap senagaty – ۸۰۰ model, 600 hünärmen
Sergide Türkmenistandaky iň uly deri we aýakgap öndüriji kärhanalaryň biri gatnaşyp, 800 dürli görnüşli önümleri (aýakgap, sumka, sandaly, bot, çehra) görkezdi. 600 töweregi hünärmen işçi bilen ýyllyk 6 million jübüt önüm öndürýän bu kärhana, önümleriniň ýokary hili, amatly bahasy we dürli dizaýny bilen daşary ýurt bazarlarynda uly meşhurlyga eýe bolupdyr.
Azyk senagatynyň öňdebaryjy kärhanalary
“Awadan ülke” zawody (Ahal welaýaty – Änew şäheri)
Bu kärhana “Mylayym”, “Häzine”, “Esmo”, “Nur” ýaly brendler bilen ysmanak ýaglary, majonez, kečup, duzlama, turşylyk ýaly önümler bilen çykyş etdi. Müdiri: Hejran Hekimow.
“Doglanlar ýyldyzy” zawody (Mary şäheri)
“Janim”, “Ak ýürek”, “Syrdaş” ýaly brendler bilen biskwit, wefli we beýleki guradylandyk önümler bilen çykyş etdi. Müdiri: Mergen Çaryýew.
Şokolad zawody (Mary şäheri)
“Jiger”, “Sport” brendleri bilen dürli tagamly miweli şokolad önümleri bilen sergä şirinlik berdi.
“Ýaprak” zawody (Änew– Ahal welaýaty)
Müdiri: Ýunus Ýunusow. 20-den gowrak tagamly içgiler (gazly, gazsyz, şekersiz) bilen halkara ölçeglerine laýyk önümleri görkezdi.
“Arçalyk” zawody (Aşgabat – Bozmein sebit)
Müdiri: Yhlas Aşyrow. 30 dürli miweden taýýarlanan miwe şireleri eksport gaplama görnüşlerinde görkezildi.
“Aýly Ýaz hojalyk jemgyýeti” (Daşoguz welaýaty)
Müdiri: Nurmuhammet Baljaýew (Aşgabatdan). 40-dan gowrak önüm – kompot, müräbbe, miwe şiresi, turşylyk ýaly önümler bilen sergä gatnaşdy. Önümler ýerli, ekologik usulda taýýarlanýar.
Oba hojalygy we häzirki zaman ýyladyşhana önümleri
Ahal welaýatynyň Tejen, Kaka we Duşak etraplaryndan gatnaşan ýyladyşhanaçy Meýlis Ýusupowyň ýolbaşçylygyndaky kärhana dürli görnüşli pomidorlar – “Marvel”, “Lans”, “Midilis” we “Çeri” görnüşlerini görkezdi. Bu pomidorlar içerki we daşary tohumlar bilen ösdürilip, döwrebap tehnologiýalar bilen öndürilýär.
Halynyň we keçeçülik sungaty – türkmen zenanlarynyň el hünäri
Aýratyn bir otagda el halylary we keçe önümleri görkezildi. Asyl nusgaly nagyşly, ullakan sabyr bilen dokalan bu eserler ýüzlerçe wagta laýyk işleriň netijesi bolup, sergä gelenleriň ünsüni özüne çekdi.
El hünärleri: çüýşeçilikden saz gurallaryna çenli
Bir otagda türkmen el hünärleri – çüýşeçilik, surat döretmek, dutar we kemança ýaly saz gurallary görkezildi. Bu önümler ussat senetçi Hezret-guly Anageldiýew tarapyndan döredilipdir. Ol Aşgabadyň ýokary okuw mekdeplerinde sapak berýär we türkmen medeniýetini dünýäde wagyz edýär.
Iplik egriji we ýüpekçilik – türkmen halkynyň kökli ýörelgeleri
Bir otagda bolsa, gadymy türkmen iplik egriji we ýüpekçilige degişli nusgalar görkezildi. Ýüňden el bilen iplik taýýarlamak, onuň el dokma senagatynda ulanmak usullary bilen tanyşdyryldy.
Netije: diňe sergi däl, eýsem halklary ýakynlaşdyrýan köpri
Bu sergi Eýran bilen Türkmenistanyn arasyndaky ykdysady, medeni we dostluk gatnaşyklarynyň ösmegine uly goşant boldy. Bilermenleriň pikirine görä, şeýle sergiler diňe eksporty ösdürmän, eýsem halklaryň arasyndaky ynam, düşünje we medeni gatnaşyklaryň hem güýçlenmegine sebäp bolýar.
www.ulkamiz.ir
