پایگاه خبری اولکامیز- لطیف ایزدی:
در یکصدمین نشست انجمن ادبی جیحون که در مراتع سرسبز شمال شهرستان گنبد با حضور بیش از ۳۰ نفر از شاعران، نویسندگان و فعالان فرهنگ و ادبیات برگزار گردید لحظات دل انگیزی رقم خورد. مجریان این نشست رحیم مرادی و کریم پورمحمدی بودند و مدیریت آن را فرهاد قاضی و لطیف ایزدی بر عهده داشتند.
در ادامه برنامه ها پولاد صوفی زاده شاعر و فرهنگی بازنشسته اولین شاعری بود که شعر خواند. وی این شعری ترکمنی قرائت کرد:
آبانیب دوران داغدان
سخاواتلی ، گؤلیب دوران چۆللردن
خئیالیالی یومشاق ، مخمال بولوتدان
قاهار کبی آجی ، گؤیجلی سیللاردان
غوجامان یاشاولینگ آق ساققالیندان
یا دا ، جووان ، ائلکی سئزان بیللردن
طبیغاتینگ سئسی گِلیأر دینگلأنه
باشغالاردان اونی ، سایغارماق گِرِک
ناتانیشدأل بو سئس ، آدام آنگینا
یؤنه ، یؤریتهرأگ اۆنس برمک گِرِک
بیر آغیزدا ، اونگلایارلار هممهسی
یاشاییش اؤزنیکسیز دوامت تاپیار
کیم تانیشیب سؤیگی بیلن باش قوشسا
عؤمرینی دوامت باغینا چاتیار
بیز یاتساقدا ، هنگام یاتماز ، آیلانار
آیلانیب دولانیب ، آی - گۆن هم گِچِر
گِلجِک نِسیللره ، صؤحبت آچاندا
گؤرباق ، بیزینگ حاقدا نأحیل سؤز آچار..
گۆربردی ، گؤلألک سؤیگی حاقیندا
سؤز آچدی سؤیگینینگ گؤرنیشلریندن
ائنام بیلن باقیان اؤگرهدیشلرینه
نصیب اتسین اونونگ آلقیشلاریندان
سؤیگی بیلن یاشاب ، سونگلاسا ، عؤمرینگ
نه آرمان سنده بار ، اۇیلانیب گؤرسنگ
هیی..اؤکونجی بورمی شیله اؤلیمینگ
ایزی بیلن گؤل کِشبینده گؤگِرسنگ؟
آییرماسین تانگریم ، یاغتی گۆنلردن
سؤیگی بولسین منگده ، اینگ سونگقی باغتیم
طألِئییم غاوشیرسین ، جادیلی چشمأ
عشق اودینا یانیب ، تبسیرأن واقتیم
دومانلئ – قورغان
عبدالملک خرمالی شاعر و کارمند بازنشسته بانک اشعاری کوتاه به زبان فارسی و ترکمنی قرائت کرد. بخشی از اشعار ترکمنی او چنین بود:
۱
قوی شو گیجه
ساغاتلار زامان ساناماسئن
قوی دانگ آتماسئن گۆن دۇغماسئن
شو غارا گۆنه راضی من
شیدیپ ، دانگدان آتئلجاقلار
اؤلمهسین
۲
دانگدان گول یاپراغئندا
دۆزۆلن یاشلارئ گؤردۆم
دییدیم نچۆن آغلادئنگ ای گۆل ؟
دیدی : اؤتن آغشام
غارانگقئلئق
یالنگئزلئقدان ، آغلادئ
و اما اشعار کوتاه فارسی عبدالملک خرمالی را با هم مرور می کنیم این اشعار مضامین غنایی و گاه اجتماعی داشت با استقبال حاضرین همراه گردید:
۳
تو از آن
هرکه دوست داری باش
از دی ان ای ت
تکثیر کردنت
محال نیست
۴
ارتباط با دود نه!
ارسال نامه با کبوتر نه!
تلفن ، موبایل ، ایمیل ، چت نه!
تأثیر گزارترین
فقط ارتباط
لب با لب
۵
در دستم ودکا بگذارید
می خواهم مست کنم
نکیر و منکر را
۶
طعم هر بوسهات
با بوسهی دیگر فرق دارد
راستش را بگو
تو چند نفری؟
نوبت به آنّادُردی کریمی عضو ارشد جیحون رسید. این شاعر و پژوهشگر گنبدی که اصالتا از شهرستان بجنورد می باشد صدمین نشست انجمن جیحون را روزی بزرگ و بیادماندنی و خجسته در تاریخ و فرهنگ ترکمنان معاصر ایران دانست و آن را به همه عزیزان تبریک گفت و تأکید نمود که این روز خجسته باید در تقویم ترکمنان ایران ثبت شود. ایشان در ادامه ده شعر کوتاه از کتاب منتشر شده خودشان با عنوان «نزدیک است طلوع انگور»، را قرائت کردند.
۱
تاب بیاور
باغبان پیر
نزدیک است طلوع انگور
۲
به خوابم میآید هر شب
با گلوی خونین
گوسفند سپید
۳
دمی درنگ کن
پرنده مهاجر
تنهاست درخت پیر
۴
تاریکی
تاریکی
بیا کرم شبتاب
۵
بهار پیشین
پر از گل بود
باغچه
۶
آخرین برگ
بر شاخه
باد پاییزی
۷
گشوده گیسوان
بید مجنون
بیواهمهای
۸
زخمی مهلک
بر سینه نیل کوه
کارخانه سیمان
۹
ماه
لبخند میزند
هربار که میبوسمت
۱۰
در آغوش میگیرد
درخت بادام را
مرد ترکمن
با خاطره آنکه نامش بادام بود
حاجی مراد آق شاعر و عضو هیئت مدیره انجمن جیحون توسط مجریان برای خوانش شعر دعوت شد. اشعار وی مورد توجه جمع مشتاق ادبیات قرار گرفت. اشعار این شاعر توانا را با هم می خوانیم :
۱
سن باهار ،
گوگرمگی اونودان پالتا ساپئنا ،
غایتادان دیرلمگی اووورتسنه …
۲
شب تاریک و سنگسنان و من مست
قدح از دست من افتاد و نشکست
نگهدارنده اش نیکو نگه داشت
وگرنه صد قدح نفتاده بشکست / شاعر نامعلوم
ترجمه ترکمنی :
داشلئقدا بودرودیم ، ایچیبدیم آشا ،
سئنمادئ پیالام ، غاچسا-دا ، دآشا ،
اول غورایان یاغشئ غورادئ ، یوغسا –
دورقا-دا ، دووولدئ اِنچِمه سویشه …
۳
چاروالار
گچر یازینگ بهیشت یالی
یولینگ دوشسه چاروالارا
هم عاشیق سن همده دالی
یولینگ دوشسه چاروالارا
باشینگ آیلاب اوتلانگ ایسی
کللانگ مدام گوللنگ مسی
توی یالیدر غوزیلانگ سسی
یولینگ دوشسه چاروالارا
چاغا یالی گونینگ دوغشی
هاولیقدریار سویدینگ چوغشی
اینها شاهیر اینها باغشی
یولینگ دوشسه چاروالارا
گور عاجایب واغئت گچیار
باغتینگ اوزی یاغیب گچیار
بگنجیندن کلله گوچیار
یولینگ دوشسه چاروالارا
در ادامه دانیال قزلجایی از جوانان اهل شعر و ادبیات گنبد دیدگاهای انتقادی خود را اینگونه بیان کرد: انجمن های فرهنگی ترکمن صحرا فاقد خروجی هستند طی این ۱۰ سال گذشته که شخص بنده عضو انجمن های مختلف فرهنگی شهرستان گنبدکاووس بودم . انجمن فرهنگی ادبی ترکمن خروجی خاصی و نداشتند و در جذب نیرو های جوان عملکرد قابل قبولی ندارند.
وی افزود: نسل فعلی نسلی حاضر طلب هستند هر چیزی که در اینترنت و فضای مجازی بدون هیچ تحقیقی قبول میکنند . نسل فعلی کتاب نمیخواند مقاله نمیخواند بلکه سرچ میکند و به منابع موجود استناد میکند. راهکار پیشنهادی برای علاقمند کردن جوانان به تاریخ فرهنگ و زبان روی اوردن به روشهای نوین میباشد. برای تاریخ و فرهنگ انیمیشن سازی و فیلم سازی کنیم. برای زبان انیمیشن های بروز دنیا رو دوبله کنیم. در گذشته انیمیشن سازی کاری بسیار سخت و نیاز به تخصص داشت اما در حال حاظر با خرید و تهیه اشتراک های هوش مصنوعی به راحتی میتوان این کار را کرد
نازمحمد یگن محمدی، نویسنده و عضو ارشد انجمن جیحون در مورد ریشه پیدایش دوتار و کمانچه ترکمنی سخن گفت. وی از نظر دکتر آرمان گوهری که پیدایش دوتار را به بابا قنبر منتسب کرده است انتقاد کرد و گفت: در اثر تکامل تیر و کمان دوتار و کمانچه پدید امد. در میان ترکمن های آسیای میانه بر همین منوال پدید آمد. نظر پروفسور دکتر امیر حسین آریانپور نیز در بخش جامعه شناسی هنر همین است.
در این نشست که بیش از چهار ساعت طول کشید علاوه بر افراد فوق استاد حکیم بهرامی نمایشنامه اجرا کرد، نورنیاز آق به قصه گویی پرداخت. ارسلان کر شاعر جوان و مستعد شعر خواند. همچنین استاد عبدالرحیم نیازی ساعی مدیر بنیاد مختومقلی، عیسی ارازلی نویسنده و صاحبنظر آق قلایی، سلیمان آرخی مدیر مؤسسه سبزگامان، امان محمد خوجملی ، کامبیز قجقی نژاد و لطیف ایزدی سخن گفتند.
www.ulkamiz.ir
